Liverpool Üniversitesi yürütücülüğünde geliştirilen Immersive Thessaloniki projesi, Selanik'in günümüze ulaşmayan mimari kentsel mirasını dijital teknolojiler aracılığıyla yeniden görünür kılmayı amaçlıyor.
Yapay zeka destekli yeniden üretim yöntemleri, tarihî haritalar, arşiv fotoğrafları yazılı kaynaklarla araya getirilerek kentin farklı dönemlerine ait mekânlar üç boyutlu olarak yeniden oluşturuluyor.
Akdeniz’in en önemli liman kentlerinden biri olan Selanik, yüzyıllar boyunca Müslüman, Yahudi Hristiyan toplulukların birlikte yaşadığı çok kültürlü merkezdi. Özellikle 1917 Büyük Yangını sonrasında şehrin önemli bölümü ortadan kalktı; birçok yapı, mahalle kamusal alan yalnızca fotoğraflarda arşiv belgelerinde kaldı.
Proje, kaybolmuş katmanları yeniden okumaya görünür kılmaya odaklanıyor. İlk çalışmalar arasında Galerius Kemeri (Kamara) çevresindeki tarihî kent dokusu Alliance Israélite Universelle Okulu yer alıyor. Günümüze ulaşmayan mekânlar, farklı dönemlere ait sınırlı sayıdaki fotoğraf harita üzerinden yeniden modelleniyor.
Araştırma ekibi, dijital yeniden inşa sürecini yalnızca teknik modelleme çalışması olarak değil, aynı zamanda kentin çok kültürlü geçmişini anlamaya yönelik araç olarak ele alıyor. nedenle proje, Selanik’in farklı topluluklarına ait hikâyeleri mekânsal izleri birlikte değerlendirmeyi hedefliyor.
yaklaşım, proje ekibinin yapısında karşılığını buluyor. Çalışmanın temel ortakları arasında Liverpool Üniversitesi’nden Asterios Agkathidis Guzden Varinlioglu Ariel Üniversitesi’nden. Hadas Sopher yer alıyor. Araştırmacıların farklı kültürel geçmişlerden gelmesi, Selanik’in tarih boyunca taşıdığı çoğul kimliğe paralel çalışma zemini oluşturuyor. Kentin Osmanlı, Yahudi Hristiyan mirasının birlikte ele alınması, projenin temel araştırma çerçevesini oluşturuyor.
Dijital yeniden inşa sürecinde yapay zekâ destekli görüntü işleme, üç boyutlu modelleme görselleştirme tekniklerinden yararlanılıyor. Elde edilen modeller ilerleyen aşamalarda sanal gerçeklik ortamlarına aktarılıyor kullanıcıların tarihî Selanik’i mekansal olarak deneyimleyebilmesine olanak tanıyor.
Araştırmacılara göre proje, yalnızca kaybolmuş yapıların görsel olarak yeniden üretilmesini değil, aynı zamanda kent hafızasının farklı katmanlarını araya getiren yeni anlatı biçimlerinin geliştirilmesini hedefliyor.
Çalışma, Liverpool Üniversitesi David Foster Wicks Endowment Fund tarafından destekleniyor.
Proje Ekibi
Asterios Agkathidis, Guzden Varinlioglu, Hadas Sopher, Mohammed Faraj Al-Suwaidi, Ahmad Mansuri, Pavan Sathwik Kankatala Arjun Kumar Puliekandy.
Teşekkür
Araştırma ekibi, arşiv materyalleri katkıları için. Vassilis Kolonas’a; Osmanlı dönemi Selanik haritalarını an. Tasos Tellios’a; ayrıca Old Thessaloniki Thessaloniki Lost City topluluklarına teşekkür ediyor.
