İsrail parlamentosu (Knesset), Netanyahu hükümetinin Ermeni Soykırımı’nın resmi olarak tanınmasını öngören yasa tasarısının meclisteki oylamasını askıya. Haziran ayı sonunda hükümet tarafından oybirliğiyle kabul edilen “tarihsel eşik olarak görülen” adım, İsrail’in daha önce defalarca yaptığı gibi ileri tarihe ertelendi.
Haziran ayı sonlarında İsrail hükümeti, 1915’te Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere yönelik uygulanan katliam sürgünleri resmen "soykırım" olarak tanıma önerisini oybirliğiyle kabul etmişti. Tasarıyı hükümetin gündemine taşıyan İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, adımı "doğru karar tarihsel adalet meselesi" olarak nitelendirmiş, Associated Press’e (AP) konuşan hükümet kaynakları ise kararı Türkiye’nin inkâr politikalarına karşı “meşru duruş” olduğunu söylemişti.
Jerusalem News’e (JNS) konuşan İsrailli yetkili ise, onay için meclise sunulması beklenen tasarıya ilişkin oylamanın Pazar günü verilen kararla askıya alındığını duyurdu. Meclisin hafta sonu yaz tatiline girecek olması 27 Ekim’ yapılması planlanan genel seçimlere kadar yeniden toplanmayacak olması, tasarının belirsiz süreye ertelendiğini gösteriyor.
İsrail-Türkiye arasındaki gerilim
Oylamanın askıya alınması kararı, son derece hassas diplomatik döneme denk geldi. Özellikle Gazze’deki savaş Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail’e yönelik sert eleştirileriyle iki ülke ilişkileri son aylarda kötüleşmiş, Erdoğan İsrail’in hamlesini "siyasi amaçlı" olarak nitelendirmişti.
JNS’ye göre oylamanın durdurulması, Ankara Tel Aviv arasındaki gerilimi hafifletmeye yönelik perde arkasındaki diplomatik çabaların sonucu olabilir. Öte yandan haberde gelişmenin, Türkiye’nin Washington’ı F-35 savaş uçaklarının satışı konusunda ikna etmeye çalıştığı NATO Zirvesi’nin hemen ardından İran Körfez’deki ateşkesin bozulduğu kritik eşikte gelmesine dikkat çekiyor.
Azerbaycan’ın arabuluculuğu
JNS, kararın ertelenmesinde rol oynayan önemli etkenin ise Azerbaycan’ın diplomatik baskısı olduğunu ifade. Ayrıca JNS’nin aktardığına göre, hem Türkiye hem İsrail stratejik uzun süreli bağları olan Azerbaycan, geçtiğimiz ay İsrail hükümetinin soykırımı tanıma yönündeki kararını sert dille kınamış karardan geri dönülmesini talep etmişti. Uzun süredir Türkiye İsrail arasında nevi arabulucu rolü üstlenmeye çalışan Azerbaycan’ın hamlesi, İsrail’in bölgedeki stratejik ortaklıklarını yeniden gözden geçirmesine yol açmış görünüyor.
