Mesele Ekonomi YouTube kanalında Semih birlikte gündemi değerlendiren ekonomist Atilla Yeşilada, İran-ABD çatışması Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın dünya ekonomisi için saatli bombaya dönüştüğünü söyledi. Yeşilada, "Hürmüz'den hiç mal çıkmıyor. İran'ın piyasaya sürdüğü mallar Arap ülkelerinin boşalttığı tankerlerle yaklaşık iki ay zaman kazandık ama stoklar bitiyor. savaş ay daha sürerse dünya kepenk kapatacak" ifadelerini kullandı. Ünlü ekonomist, Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol'un benzer uyarı yaptığını hatırlattı.
Yeşilada'ya göre asıl darbe rafine ürünlerde yaşanıyor: Ham petrol yüzde 10 artarken mazot, jet yakıtı ısınma yakıtlarındaki artış yüzde 30'u buldu. Kötü senaryoda petrolün 100-110 dolara kadar çıkabileceğini belirten Yeşilada, durumda "enflasyondan tamamen havlu atılacağını", ulaşım enerji zamlarıyla bütçesi daralan vatandaşın giderek fakirleşeceğini piyasanın kuruyacağını söyledi. Yine baz senaryosunun iyimser olduğunu vurgulayan ekonomist, " iş ayda çözülür, petrol yaz sonuna doğru 60 dolara düşer görüşünü kuvvetle savunuyorum. Pakistan, Suudi Arabistan ya Çin devreye girer, eski mutabakata döneriz".
Bütçeye tam not: "Baskın seçim muhabbeti kapansın"Yeşilada, Hazine Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıkladığı bütçe verilerini ise başarılı buldu. İlk 6 ayda bütçe açığının milli gelirin yüzde 2,5'ine gerilediğini, 500 milyar liraya yakın faiz dışı fazla verildiğini belirten ekonomist, "Ekonomiden yaklaşık 10 milyar dolar para çekilmiş. küçümsenecek başarı değil" değerlendirmesini yaptı. Devlet ihalelerindeki kısıntıyı işaret eden Yeşilada, harcama disiplininin erken seçim hazırlığı olmadığının kanıtı olduğunu savundu: "Baskın seçim muhabbeti kapansın. söylentiler yabancı yatırımcıyı çok ürkütüyor, Türkiye'ye zarar veriliyor."
Büyüme tahmini şoke etti: "Yüzde 2'nin altı, hatta sığ resesyon"Piyasa beklentilerinin 2026 büyümesini yüzde 3'ün üzerinde gördüğünü hatırlatan Yeşilada, kendi tahmininin çok daha karamsar olduğunu açıkladı: "Biz sene yüzde 2'nin altında büyüme bekliyoruz. Birinci çeyrekte binde büyüdük." Daha çarpıcı olanı, ünlü ekonomiste göre enflasyonun sadece talep yoluyla düşmesi için büyümenin yüzde 1'lere inmesi, hatta 6 ay sürecek sığ resesyona tahammül edilmesi gerekiyor.
Konut otomotiv verileri tabloyu doğruluyor. İlk 6 ayda konut satışları yüzde 3,1, reel fiyatlar ise yüzde 7 geriledi. Yeşilada, dolar bazında konut fiyatlarının 2010 seviyesine döndüğünü belirterek "Konut alıp para kazanacağım diyenler 15 yıldır kazanamıyor. Deniz bitti, vatandaş daha fazla borçlanamıyor".
Merkez Bankası'na "sünnet tarihi" göndermesiTemmuz toplantısında Merkez Bankası'ndan faiz indirimi beklemediğini söyleyen Yeşilada, asıl kritik dönemin Eylül olduğunu vurguladı. Hürmüz krizi çözülürse Eylül' indirim beklediğini belirten ekonomist, kötü senaryo için ise çarpıcı soruyu sordu: "Petrol 110'a, enflasyon 35'e çıktı diyelim. Faiz artırmaya cesaretin var ? senin kredibilite sınavın, ergenlikten yetişkinliğe geçiş sınavın." Yeşilada yine mevcut Merkez Bankası yönetimine güvendiğini, gerekirse faiz artışına gideceğini düşündüğünü ekledi.
Borsa yorumu: "Endeks çok daha yükseği hak ediyor"Borsa İstanbul'un "büyük şanssızlıklar" yaşadığını söyleyen Yeşilada, endekste ağırlığı yüksek 4-5 hissedeki garip hareketlerin piyasayı aşağı çektiğini belirtti. Makroekonomik açıdan yatırımcı hissiyatı açısından endeksin çok daha yüksek seviyeleri hak ettiğini savunan ekonomist, S-400 sorununun çözüleceğine dair açıklamalara rağmen piyasanın tepki vermemesini eleştirdi: "S-400 kaç defa satışa sebep oldu, şimdi alışa sebep vermiyor."
Yeşilada, siyasette ise sonbaharla birlikte "yeni paradigmaya" girileceğini, erken seçim yerine önce anayasa referandumunun denenebileceğini Türkiye' siyasi yelpazenin kökünden yeniden şekilleneceğini öngördü.
