Yapay zekâ girişimi Conduit, beyne implant yerleştirmeden düşünceleri dijital komutlara dönüştürebilecek sistem geliştirmek amacıyla gönüllü katılımcılardan beyin verisi toplamaya başladı. ABD’ yürütülen araştırmada iki saatlik oturumlara katılan gönüllülere 50 ila 55 dolar ödeme yapılırken şirket uzun vadede yalnızca düşünceyle yapay zekâ asistanlarını kontrol edebilen giyilebilir cihaz geliştirmeyi hedefliyor. Araştırma henüz deneysel aşamada ilerlediği için ticari kullanıma sunulmuş ürün bulunmuyor.
Giyilebilir Sistem İçin Büyük Ölçekli Beyin Verisi ToplanıyorSan Francisco merkezli Conduit, 2024 yılında kurulduktan sonra insan düşüncelerini cerrahi müdahaleye ihtiyaç duymadan analiz edebilecek yapay zekâ altyapısı üzerinde çalışmaya başladı. Şirket, internet sitesinde vizyonunu “ölçeklenebilir telepati” olarak tanımlarken hedefini kullanıcıların klavye, fare ya sesli komut kullanmadan dijital sistemleri yönetebilmesi üzerine kuruyor.
Araştırma ekibi, veri toplama sürecinde katılımcılara yaklaşık 1,8 kilogram ağırlığında çok sayıda elektrot içeren özel başlık takıyor. Yaklaşık iki saat süren oturumlarda gönüllüler bazen büyük dil modelleriyle sohbet ediyor bazen okuma yazma görevlerini yerine getiriyor. Araştırmacılar, farklı zihinsel faaliyetler sırasında oluşan beyin sinyallerini kaydederek yapay zekâ modeli için eğitim verisi oluşturuyor.
Conduit, programa katılan her gönüllüye oturum başına 50 ila 55 dolar ödeme yapıyor. Katılımcılar en fazla 32 oturuma kabul edilirken toplam kazanç 1.760 dolara kadar çıkabiliyor. Şirket, programa başvuracak kişilerden yalnızca klavyeye bakmadan yazabilme becerisi istiyor.
Araştırma ekibi, veri toplama sırasında belirli konuşma konusu sınırı uygulamıyor. Yapay zekâ modeli ne kadar farklı ifade biçimiyle eğitilirse düşünce çözümleme performansının ölçüde gelişeceği değerlendiriliyor. Beyin-bilgisayar arayüzü alanındaki güncel çalışmalar yüksek veri çeşitliliğinin model başarısını doğrudan etkileyen unsurlardan biri olduğunu gösteriyor.
Conduit, geliştirdiği sistemi Elon Musk’ın Neuralink girişiminden ayıran en önemli noktanın cerrahi implant gerektirmemesi olduğunu belirtiyor. Şirket, kafa bandı benzeri giyilebilir donanımla beyin sinyallerini analiz ederek yapay zekâ komut sistemi oluşturmayı amaçlıyor.
Doğrudan cevap vermek gerekirse mevcut proje insanların düşüncelerini bugün eksiksiz okuyabilen teknoloji sunmuyor. Araştırmacılar, yalnızca belirli beyin sinyallerini yapay zekâ yardımıyla yorumlayabilecek modeller geliştirmek için veri topluyor. nedenle çalışma, ticari üründen çok bilimsel geliştirme sürecinin parçası olarak değerlendiriliyor.
Haziran ayında Meta, beyin taramalarını yazılı metne çevirebilen Brain2Qwerty sisteminin yeni sürümünü tanıtmıştı. Şirket, teknolojiyi özellikle ALS yaşayan kişiler başta olmak üzere konuşma yetisini kaybeden bireylerin yeniden iletişim kurabilmesi amacıyla geliştiriyor. Akademik çevreler elektroensefalografi (EEG), manyetoensefalografi (MEG) beyin görüntüleme yöntemlerini yapay zekâ modelleriyle birleştiren araştırmalar yürütüyor.
Conduit’un kurucuları arasında Oxford mezunu Rio Popper yapay zekâ araştırmacısı Clem von Stengel yer alıyor. Kısa süre önce eski OpenAI araştırmacılarından Naomi Bashkansky’nin ekibe katılması şirketin araştırma kapasitesini artırdı. Bashkansky, düşünce tabanlı komut sistemlerinin 2030’a doğru OpenAI Codex benzeri üretken yapay zekâ araçlarını kontrol edebilecek seviyeye ulaşabileceğini öngörüyor.
Nöral arayüz teknolojileri son yıllarda sağlık, erişilebilirlik insan-bilgisayar etkileşimi alanlarında yoğun yatırım almaya başladı. Conduit’un geliştirdiği sistem başarılı olursa yalnızca yapay zekâ asistanlarının kontrolü değil fiziksel engelli bireylerin dijital cihazlara erişimi açısından yeni kullanım senaryoları ortaya çıkabilir. Araştırmanın gerçek performansı ise şirketin toplayacağı verilerin ardından geliştirilecek modellerin bağımsız test sonuçlarıyla daha net anlaşılacak.
