Taller Capital, Meksika Havzası'nda yer alan Xolox Su Bahçesi'ni, tekrarlayan sel sorununu azaltmak yağmur suyunu yerel kaynağa dönüştürmek amacıyla kamusal peyzajla bütünleşen doğa temelli su yönetim sistemi olarak tasarlamış.

Fotoğraflar: Jaime Navarro

San Lucas Xolox, Meksika Havzası’nın kuzeyinde, su, volkanik topoğrafya tarımsal üretim arasındaki güçlü tarihsel ilişkilerin şekillendirdiği yerleşim olarak öne çıkıyor.

yamaç Xaltocan Gölü’nün eski göl yatağı arasında konumlanması, yerleşimi dört yüzyılı aşkın süredir havza sularını drenaj sistemleri, boru hatları pompalama yöntemleriyle uzaklaştıran bölgesel su yönetimi anlayışına karşı kırılgan hale getirmiş.

yaklaşım, yağmur suyunun geçirgen yüzeylerle buluşmasını engelleyerek alçak kotlarda birikmesine neden oluyor. Yağmur suyunun kontrolsüz biçimde birikmesi, tekrarlayan sel olaylarını beraberinde getirerek günlük yaşamı ulaşımı olumsuz etkiliyor.

Suyu yalnızca borular aracılığıyla uzaklaştırmaya dayanan geleneksel altyapı çözümleri, uzun vadede yüksek bakım maliyetleri oluştururken yağmur suyunun yerel olarak değerlendirilmesini engelliyor.

Buna karşılık proje, yağmur suyunun arazide tutulmasını, toprağa sızdırılmasını yeniden kullanılmasını esas alan yaklaşım benimseyerek su, üretim toplumsal yaşam arasındaki tarihsel ilişkiyi yeniden kurmayı amaçlıyor.

Xolox Su Bahçesi, sel riski yüksek alanların yakınında yer alan 6.750 m² büyüklüğündeki ejidal arazi üzerinde tasarlanmış. Proje, her yağışta yaklaşık 3.500 m³ su depolayabilen yıllık yaklaşık 10.500 m³ kapasiteye ulaşan iki tutma havuzu iki sızma havuzundan oluşan doğal su yönetim sistemi üzerine kurgulanmış.

Sistem, yağmur suyu akışını düzenleyerek suyun kontrollü biçimde toprağa sızmasını sağlarken dört hektarlık tarım alanının sulanmasını destekliyor 9.768,51 m²’lik alanda sel riskinin azaltılmasına katkı sunuyor.

Arazi modellemesiyle oluşturulan toprak taş setler, eğimli yüzeyler, platformlar, gölgelikli alanlar kamusal toplanma mekânları, hidrolik altyapıyı kamusal kullanımla bütünleştiriyor.

Tasarımın yalın geometrisi, suyun hareketini görünür kılarak doğal döngülerin mekânsal deneyimin parçası haline gelmesini sağlıyor.

Proje, yağmur suyu yönetimini kamusal yaşamla bütünleştiren peyzaj altyapısı olarak kurgulanmış. yaklaşımla su, uzaklaştırılması gereken unsur olmaktan çıkarılarak Xolox’un ekolojik, üretimsel sosyal yaşamını şekillendiren temel kaynağa dönüştürülüyor.