Filistinliler, Kasım 2023'te İsrail hava saldırılarında hayatını kaybeden aynı aşirete mensup 112 kişinin cenazesini, geçen ay enkaz altından çıkarılmalarının ardından 4 Ağustos Salı günü toprağa verdi.
Abu Shari’a al-Hasayna ailelerinin yakınları, 1000 gün bekledikten sonra, sevdiklerine son vedalarını etmek üzere Gazze' toplandı.
Saldırıda akrabalarını kaybeden Amer Abu Shari'a, Middle East Eye’a (MEE) yaptığı açıklamada, "İçimizde hem acı hem sevinç duygusu var" dedi ekledi: "Sevinçliyiz çünkü şehitleri üç yıl sonra toprağa verip onurlandıracağız. Ancak üzüntümüz sanki katliam bugün yaşanmış gibi geri döndü."
Sabra mahallesine düzenlenen saldırı, üç yıldır süren soykırımın tek saldırıda en çok kayıp verilen olaylarından biriydi.
İsrail savaş uçakları, Abu Shari'a al-Hasayna aşiretinin yüzlerce ferdinin yaşadığı sığındığı bütün yerleşim bloğunu yerle etmişti. Saldırıda 44'ü çocuk, 37'si kadın 10'dan fazlası engelli olmak üzere 300'den fazla insan hayatını kaybetti. Cenazelerin çoğu çöken binaların altında kaldı.
Arama-kurtarma ekiplerinin operasyon için ihtiyaç duyduğu ağır ekipmanların İsrail tarafından imha edilmesi veya Gazze'ye girişinin engellenmesi nedeniyle, enkazdan cenaze çıkarma çalışmaları savaşın ilk aylarında durdurulmuştu.
Sivil Savunma ekipleri, sınırlı yetersiz ekipmanlarla 14 Temmuz' sahada yeniden arama çalışmalarına başladı. Yetkililer, patlamaların şiddetiyle insani kalıntıların çevreye saçıldığını bunun kurtarma operasyonunu daha zorlaştırdığını belirtti.
1 Ağustos itibarıyla ekipler 112 kişinin cansız bedenine ulaştı ancak hâlâ enkaz altında başka kurbanların olduğu tahmin ediliyor.
Gazze Şeridi’ndeki Filistin Sivil Savunma Sözcüsü Mahmud Basal, MEE’ye "Cenazeleri çıkarmak için son derece zor koşullar altında 17 gün çalıştık. Sonunda 112 kişinin kalıntılarını çıkarmayı başardık. Binlerce insan hâlâ enkaz altında gömülü dururken, aileleri yas tutmaya cenazeleri çıkaracak imkânların sağlanması için yalvarmaya devam ediyor" açıklaması yaptı.
Yeniden açılan yaralar
Hayatını kaybedenler arasında, aşiretin temsilcisi Fethi Abu Shari'a gibi önde gelen isimler bulunuyordu.
Evine düzenlenen saldırının ardından onlarca kişi, 2014-2019 yılları arasında Filistin Yönetimi Bayındırlık İskân Bakanı olarak görev yapan ABD vatandaşlığı bulunan Müfid el-Haseyne'nin evine sığınmıştı. Saldırıdan sağ kurtulan Mahmud el-Haseyne’ye göre, evin hedef alınmayacağını düşünen Haseyne ailesinin yaklaşık 200 ferdi buraya sığınmıştı. Ancak ev bombalandı; eski bakan yanındakiler hayatını kaybetti.
Mahmud el-Haseyne, "Ne yazık ki İsrailliler ne çocuklara, ne kadınlara, ne dokunulmazlığa, ne eve ne herhangi kutsala saygı gösterdi. Buradaki herkesi vurdular" dedi hayatını kaybedenlerin birçoğunun Romanya, İngiltere ABD vatandaşlığına sahip olduğunu sözlerine ekledi.
Ev vurulduğu sırada orada olmayan ancak ailesi saldırıya uğrayan El-Haseyne, "Oğlum yaralı olarak kurtuldu, Allah'a hamdolsun. Ama kardeşimi, eşini çocuklarını, kız kardeşimi tüm çocuklarını, kız kardeşimi çocuklarını, ayrıca birçok halamı amcamı kaybettim".
Cenazelerin çıkarılmasını defnedilmesini beklemenin özellikle yurtdışında yaşayan akrabalar için çok uzun acı verici olduğunu belirtti: " yara geçen ay yeniden açıldı yaklaşık 20 gündür buradayız. Ne zaman cenaze çıkarılsa yurtdışındaki akrabalarımız arayıp ağlıyordu. Yeni yara açtık. Allah'tan onları rahmetiyle kuşatmasını onurlandırmasını niyaz ediyoruz. Ölen biri için en büyük onur, toprağa verilmesine yardımcı olunmasıdır."
Gazze Kayıplar Hükümet Komitesi Başkanı Ömer Nofal, savaşın başından yana Gazze Şeridi'nde resmi olarak yaklaşık 6.000 kişinin kayıp olarak kayıtlara geçtiğini söyledi. Ancak gerçek rakamın 15.000'e yakın olduğunu bölge genelinde yıkılan binaların altında hâlâ binlerce kişinin gömülü olduğuna inanıldığını belirtti.
Filistin Sağlık Bakanlığı'na göre, İsrail güçleri Ekim 2023'ten yana 73.000'den fazla Filistinliyi öldürdü 170.000'den fazla kişiyi yaraladı. Enkaz altında hâlâ binlerce kişinin olduğu tahmin ediliyor.
(: Middle East Eye/ Muhabir: Mohammed al-Hajjar)
