Ferhat Bulduk, Erhan Arslan Abdullatif Yılmaz tarafından "Kuşadası Belediyesi Hizmet Binası Mimari Proje Yarışması" için tasarlanan proje, satın alma ödülü kazandı.
Proje Raporu:1. Tasarım Felsefesi Konsept: Priene’den Günümüze Demokrasinin Mekânsal İzdüşümü
Kuşadası, tarihsel katmanlarında İyonya geleneğinin rasyonel planlama mirasını barındıran, liman kenti kimliğiyle şekillenmiş çok katmanlı coğrafyadır. Türkmen Mahallesi 2699 ada 5 parselde konumlanan proje alanı, Söke-Kuşadası-Selçuk Devlet Karayolu üzerindeki “Otogar Kavşağı” gibi yüksek hız sirkülasyonun olduğu düğüm noktasında yer almaktadır. Tasarım, karayolunun yarattığı gürültülü akış belediyenin içsel huzuru arasındaki eşiksellik gerilimini, Priene’nin Hippodamosçu gridal morfolojisi yönetmeyi amaçlar (Şekil 1).
Şekil 1. Priene Kuşadası Belediye Binası Tasarımı Arasında Kurulan Bağ
Priene’nin kamusal galerisi olan “stoa”, projede karayolu ölçeğine karşı kentsel filtre görevi görerek kenti içeri davet eden “eşik” olarak yeniden yorumlanmıştır. Tasarım, “bouleuterion” (meclis) “amfitiyatro” gibi antik tipolojileri, şartnamede vurgulanan şeffaflık katılımcılık ilkeleriyle modernize ederek tipolojik süreklilik kurar. otoyolun dinamik hızını, kentsel sığınağa dönüştürerek Kuşadası’nın kimliğini temsil eden topos yaratır. felsefi kurgu, binanın dikey organizasyonunda bürokratik engelleri yıkan kamusal akışla somutlaşmaktadır.
2. Kentsel Eşik Kamusal Akış: Otogar Kavşağı Garaj Caddesi Entegrasyonu
Yarışma alanı, Söke-Kuşadası Devlet Karayolu üzerindeki “Otogar Kavşağı” olarak bilinen stratejik odak noktasında yer alması sebebiyle, sadece yapı değil, çevresini dönüştürecek “kentsel katalizör” olarak kurgulanmıştır. Mevcut imar planı dikkate alındığında Garaj Caddesi çok önemli konuma gelecektir. Tasarım, parsel sınırlarını eriterek yapının içine davet. Zemin kattaki “kamusal pasaj”, kuzeydoğuda planlanan ticari kültürel odaklar resmî kurumlar arasında köprü görevi üstlenir. Ayrıca bitişiğinde planlanan hükümet konağı bütüncül peyzajla çalışacak şekilde tasarlanmıştır, yapı mümkün mertebe az katlı yatay etkide tasarlanmıştır (Şekil 2).
Şekil 2. Kütle Oluşum Diyagramı
pasaj, kentsel dokuyu binanın içinden geçiren “eşik” olarak, belediyeyi mesai saatleri dışına taşan sosyal düğüm noktasına dönüştürür. Stratejik olarak kurgulanan kentsel akış, yapının ekonomik sürdürülebilirliğini besler; zira zemin seviyesindeki geçirgenlik, yapıyı kent hayatının organik parçası haline getirerek âtıl kalma riskini bertaraf. Yatay düzlemdeki kesintisiz kamusal akış, yapının kalbine doğru yönelerek, amfitiyatro merdivenleri aracılığıyla düşey boşluğa, yani çökük avluya doğru evrilir.
3. Biçimsel Fonksiyonel Kurgu, Çökük Avlu Mekân Organizasyonu
İnsan ölçeğini korumak adına dışarıdan yatayda tek kat olarak okutulan mütevazı cephe dili, çevrede yer alması planlanan yapılarla uyumlu dengeli kütle oranı kurmayı hedefler. Kentsel dolaşım bağlamında ana yaya aksları, bilinçli olarak yan parseldeki hükümet konağı ılan açık alana yönlendirilmiş; kenti davet eden ortak boşluk, dinamik “kent meydanı” olarak tasarlanmıştır.
Program kurgusu, katı bürokratik hiyerarşi yerine “sosyal ekosistem” modelini temel. Yataydaki kentsel pasajın “çekim kuvveti”, amfitiyatro merdivenleri üzerinden kullanıcıyı yapının alt kamusal kotuna çeker (Şekil 3).
Şekil 3. Sosyal Avlu
• -1. Kat: Kot farkını dezavantajdan kentsel performans sahnesine dönüştüren seviye; antik bouleuterion referanslı belediye meclisini, Kent Lokantası’nı, kütüphane atölyeleri barındırır. sosyal avlu, ofisler kapandığında dahi yaşayan, sosyal etkileşimi maksimize eden yaklaşımdadır.
• Zemin Kat: Pasaj kurgusuyla kenti içine alan, şeffaf yüksek ulaşılabilirlikli karşılama alanıdır.
• 1. 2. Katlar: Rasyonel grid üzerine oturan, modüler esnek çalışma alanlarıdır. rasyonel yapı, gelecekteki fonksiyonel değişimlere kurumsal büyümeye adaptasyon sağlar.
• 3. Kat: Başkanlık makamı restoran, kentsel nirengi noktası oluşturacak şekilde panoramik görüşle konumlandırılmıştır.
• Bodrum Katlar (-2, -3, -4): Teknik hacimler otopark çözümleriyle yapının lojistik altyapısını çözer (Şekil 4).
Şekil 4. Fonksiyon Dağılım Diyagramı
4. Sürdürülebilirlik, Tektonik Dil Sonuç
Yapının tektonik dili, “şeffaflık güven” ikilemi üzerine kuruludur. Rasyonel taşıyıcı sistem deprem izolatörleri yapısal güvenliği “demokratik hak” olarak sunar. Görünür okunaklı kurgulanan strüktür, vatandaşa “depreme dirençli güvenli kamu alanı” mesajını veren niteliktedir.
Alandaki mevcut ağaç dokusunun titizlikle korunması, pasif iklimlendirme stratejileri doğal ışık optimizasyonu, yapının ekolojik ayak izini minimize. Tasarım, sırtını alandaki doğal tepeye yaslayarak topografya güçlü biçimde bütünleşen bağlamsal kütle kurgusu önermektedir. Doğrudan güneşin yönelimine iklimsel verilere göre şekillenen cephe kurgumuz, iç mekanlara istenmeyen ısı yükünü değil, nitelikli kontrollü gün ışığını almayı hedeflemektedir. Cephedeki şeffaflık, hesap verebilir belediyecilik vizyonunun fiziksel tezahürüdür; içerideki süreçlerin dışarıdan izlenebilirliği, kurum kentli arasındaki güven bağını pekiştirir. Sonuç olarak önerilen proje; antik Priene’nin rasyonelliğini, Kuşadası’nın geleceğe dönük dirençli şeffaf yönetim vizyonuyla mühürleyen, kentsel kimliğe nitelikli imza atan çağdaş yapıt niteliğindedir.
