Vietnam’ın ilk yarı iletken üretim tesisi için belirlenen 2027 deneme üretimi hedefi, inşaat çalışmalarındaki gecikmeler ASML ekipman tedarik anlaşmasının henüz sonuçlanmaması nedeniyle riske girdi. Başkent Hanoi yakınlarında kurulması planlanan tesisin arazisinde ekim 2026 itibarıyla herhangi bina bulunmazken projenin yaklaşık 1,3 milyar dolara mal olması bekleniyor. Projeyi yürüten Viettel takvime uygun ilerleme sağlandığını savunsa kaynaklar, idari engellerin şirketin çip fabrikası kurma konusundaki deneyim eksikliğinin süreci yavaşlattığını belirtiyor.
ASML İle Ekipman Anlaşması Henüz SonuçlanmadıVietnam’ın ilk çip üretim tesisi için yürütülen hazırlıklar, gerekli üretim ekipmanlarının tedarikinde yaşanan belirsizlik nedeniyle planlanan takvimin gerisinde kalabilir. Projeyi yürüten, askerî bağlantılı telekomünikasyon savunma grubu Viettel’in Hollandalı üretim ekipmanı sağlayıcısı ASML aylardır görüşmeler yaptığı belirtiliyor. Konuya yakın üç taraflar arasında henüz anlaşmaya varılmadığını aktarıyor.
Görüşmelerin odağında, silikon levhalar üzerine devre desenleri işlemek için kullanılan derin ultraviyole (DUV) litografi sisteminin satın alınması bulunuyor. Ancak tarafların hangi DUV makinesi üzerinde görüştüğü anlaşmanın neden sonuçlanmadığı konusunda ayrıntılı bilgi ılmadı. Makinenin modeli, satışın Hollanda ihracat kontrollerine tabi olup olmadığını değerlendirmek açısından önem taşıyor.
ASML, yapay zekâ yatırımlarının hızlandırdığı talep artışı nedeniyle en gelişmiş üretim makinelerine yönelik siparişleri önümüzdeki iki yıl içinde tamamen karşılayamayabileceğini daha önce bildirdi. Şirket, en gelişmiş aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerinde tekel konumunda bulunurken daldırmalı DUV sistemlerinde Japon Nikon rekabet ediyor. Kaynaklara göre eski nesil ekipmanlarda arz sıkıntısının daha sınırlı kalması bekleniyor.
Reuters’ın ekim ayındaki saha ziyaretinde, Hanoi çevresinde bulunan fabrika arazisinin yabani bitkilerle kaplı olduğu alanda herhangi bina inşa edilmediği bildirildi. Planet Labs tarafından ocak ayında, Airbus tarafından ise ekim ayında alınan uydu görüntüleri sahada yapılaşma bulunmadığına işaret ediyor.
Projeyi doğrudan bilen Viettel’in çip fabrikası inşa etme deneyiminin sınırlı olmasının kamu finansmanının hızla sağlanmasındaki idari engellerin gecikmelere yol açtığını belirtiyor. 2027 deneme üretimi hedefinin büyük olasılıkla karşılanamayacağını ifade ederken hükümet tarafından görevlendirilen projenin sürdüğünü, ancak yeni takvimin netleşmediğini aktarıyor.
Viettel ise Reuters’a gönderdiği açıklamada projenin belirlenen plan takvim doğrultusunda ilerlediğini savunuyor. Şirket, çalışmaların teknik gereklilikler uygulama aşamalarına göre yürütüldüğünü uygun zamanda yeni bilgiler acağını bildiriyor. Vietnam Maliye Bakanlığı yorum talebine yanıt vermezken ASML Viettel yürütülen görüşmeler hakkında açıklama yapmıyor.
Vietnam yönetimi, yarı iletken üretimini ülkenin teknoloji sektöründe daha yüksek katma değerli faaliyetlere geçiş planının parçası olarak görüyor. İktidardaki Komünist Parti, ülkenin 2045 yılına kadar yüksek gelirli ekonomiler arasına girmesini 2030’a kadar en az yüzde 10 büyüme sağlamasını hedefliyor.
Viettel, ocak ayında fabrikanın temelini atarken tesisin 2030 yılına kadar tam kapasiteyle çalışmasını planladığını açıklamıştı. Şirket, üretilecek çipleri havacılık, telekomünikasyon otomotiv sektörlerinde değerlendirmeyi amaçlıyor. Ocak ayında ılan sunumda 32 nanometre üretim teknolojisi hedefi yer almış, ancak bilgi daha sonra şirketin internet sitesinden kaldırılmıştı. Viettel ayrıca deneyimli yarı iletken üreticisiyle teknoloji uzmanlık desteği sağlayacak ortaklık kurup kurmadığını açıklamadı.
Vietnam’ın yabancı yatırımcıları ülkede çip üretim tesisi kurmaya ikna etme girişimlerinin sonuçsuz kaldığı sektör kaynakları tarafından belirtiliyor. Buna karşın ülke, daha düşük sermaye gerektiren yarı iletken montajı, test paketleme faaliyetlerinde hızla büyüyen üretim merkezi konumunda bulunuyor.
Intel, Amkor Technology Hana Micron Vietnam’ büyük ölçekli montaj, test paketleme tesisleri işletiyor. internethabercisi Electronics ülkede çip test tesisi kurmayı planlıyor. yatırımlar, Vietnam’ın yarı iletken sektöründeki mevcut konumunun ileri üretim teknolojilerinden çok üretim sonrası süreçlerde güçlendiğini gösteriyor.
ASML tedarikçileri Coherent VDL Enabling Technologies Group Vietnam’ faaliyet gösteriyor. Ancak şirketlerin ülkedeki fabrikaları ağırlıklı olarak ASML dışındaki müşterilere hizmet veriyor.
Vietnam’ın ilk çip fabrikası, ülkenin montaj test faaliyetlerinden doğrudan çip üretimine geçiş hedefi açısından stratejik önem taşıyor. Tesisin 2027 deneme üretimi takvimine yetişip yetişemeyeceği ise inşaatın başlaması, ekipman tedarikinin sonuçlanması gerekli teknik uzmanlığın sağlanması gibi temel aşamalara bağlı kalıyor.
