Microsoft, OpenAI, Google Anthropic, web sitelerinin içeriklerinin yapay zekâ sistemleri tarafından otomatik olarak taranıp toplanmasına ilişkin tercihlerini daha kolay belirtmesini sağlayacak ortak standart üzerinde çalışıyor. İnternet Mühendisliği Görev Gücü (IETF) tarafından değerlendirilen öneri, web sitelerinin robots.txt dosyasına eklenecek işaret üzerinden çalışacak. Yeni yaklaşım, içerik sahiplerinin yapay zekâ eğitimi için veri kullanımına ilişkin tercihlerini farklı şirketlere ayrı ayrı bildirme zorunluluğunu azaltmayı hedefliyor.
Yapay Zekâ Şirketleri İçerik Kullanımını Kontrol Etmek İstiyorGoogle, Microsoft, OpenAI Anthropic, web yayıncılarının içeriklerinin yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla kullanılmasına ilişkin tercihlerini ortak yöntemle ifade etmesini sağlayacak öneriyi gönüllü olarak uygulamayı planlıyor. Search Engine Roundtable’ın aktardığı bilgilere göre girişim, internet sitelerindeki yazıların, haberlerin içeriklerin yapay zekâ sistemleri tarafından hangi koşullarda kullanılabileceğini daha açık biçimde tanımlamayı amaçlıyor.
Öneriyi Anthropic bünyesinde standartlar alanında teknik lider olarak çalışan Kevin Kelley hazırladı. IETF tarafından değerlendirilen taslak, web sitesi sahiplerinin her yapay zekâ şirketine ayrı ayrı kural bildirmek yerine ortak işaret üzerinden tercihlerini açıklamasına dayanıyor. Taslak henüz değerlendirme aşamasında bulunduğundan nihai teknik ayrıntılar uygulama takvimi kesinleşmiş değil.
Web yöneticileri, robots.txt dosyasını uzun süredir arama motorlarının otomatik yazılımların site içeriklerine erişimini yönlendirmek için kullanıyor. Dosyada yer alan kurallar, belirli botlara hangi sayfaları tarayabileceklerini veya hangi bölümlerden uzak durmaları gerektiğini bildirebiliyor. Yeni öneri, yönteme yapay zekâ eğitimi için içerik kullanımına ilişkin tercihleri daha standart biçimde ileten işaret eklemeyi öngörüyor.
Taslakta önerilen ortak politika işareti, içerik sahiplerinin yapay zekâ eğitimi amacıyla veri toplanmasına ilişkin kararlarını birden fazla sağlayıcıya duyurmasını kolaylaştırmayı hedefliyor. Böylece yayıncılar, farklı şirketlerin sistemlerine göre ayrı kurallar hazırlama yükünü azaltabilir. Ancak yapay zekâ eğitimi için veri toplamak arama motorlarının sayfaları bulup sonuçlarda göstermesi aynı işlem olmadığından, standardın kullanım alanlarını nasıl ayıracağı önem taşıyor.
29 Ekim 2026 tarihinde gündeme gelen Reddit kararı, platformların otomatik veri toplamaya karşı neden daha sert önlemler değerlendirdiğini gösteren örneklerden biri. Axios’un haberine göre Reddit, içeriklerine erişimi oturum açmış kullanıcılarla sınırlandırmaya yöneldi. Şirketin kurucu ortağı CEO’su Steve Huffman, değişikliğin kullanıcı deneyimini geliştirme, reklam işini güçlendirme platforma ait verilerin botlar tarafından toplanmasını önleme hedefleri taşıdığını açıkladı.
Reddit açısından sorun yalnızca teknik erişimle sınırlı kalmıyor. Otomatik botlar yapay zekâ ajanları, platformdaki tartışmaları kullanıcı içeriklerini yoğun biçimde topladığında kullanıcıların doğrudan siteyi ziyaret etme ihtiyacı azalabiliyor. Daha az ziyaret, reklam gösterimlerini platformun gelir modelini olumsuz etkileyebiliyor. habere göre gönderilerdeki doğrudan bağlantıların oturum açılmadan görüntülenmeye devam etmesi ise dış kaynaklara erişimi korumaya yönelik ayrıntı olarak öne çıkıyor.
İçerik sahiplerinin kontrol arayışında reklam gelirleri önemli etken olarak öne çıkıyor. yazıda aktarılan BBC haberine göre Alphabet’in reklam gelirleri üzerindeki baskıda, Google Arama’daki yapay zekâ özetlerinin etkisi tartışılıyor. Arama sonuçlarında sunulan özetler, kullanıcıların aradıkları bilgiyi doğrudan Google üzerinden almasına sitelere daha az tıklamasına yol açabiliyor.
Yayıncılar açısından temel mesele, içeriklerin yapay zekâ sistemleri tarafından toplanmasının yanı sıra kullanımın ekonomik sonuçlarıyla ilgili. Web siteleri haber, analiz rehber üretmek için emek harcarken yapay zekâ hizmetleri aynı içeriklerden doğrudan yanıtlar oluşturabiliyor. Ortak tercih işareti, içerik sahiplerinin verilerinin yapay zekâ eğitimi için kullanılmasına ilişkin kararlarını daha düzenli biçimde ifade etmesini amaçlıyor. Ancak işaret tek başına reklam gelirlerini veya sitelere yönelen trafiği korumayı garanti etmiyor.
Yeni standardın etkisi, büyük yapay zekâ sağlayıcılarının öneriyi nasıl uygulayacağına içerik sahiplerinin tercihlerini ne ölçüde dikkate alacağına bağlı olacak. Ortak teknik yöntemin geliştirilmesi, internet sitelerinin veri kullanımına ilişkin kurallarını sadeleştirebilir; uygulamanın başarısı ise şirketlerin uyumuna standardın kapsamının netleşmesine bağlı kalacak.
