ABD’ 3 Kasım Salı günü düzenlenen ara seçimlerde Demokratlar, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi karşısında tarihi başarı elde.
Associated Press’in (AP) açıkladığı sonuçlara göre Demokratlar, Senato’ çoğunluk için gereken 52 sandalyeye ulaştı. Böylece Trump’ın ikinci başkanlık döneminin kalan iki yılında Kongre’deki siyasi dengeleri değiştirecek önemli sonuç ortaya çıktı.
Ara seçimlerde temsilciler meclisindeki 435 sandalyenin tamamı, senatodaki 100 sandalyenin 35’i yenilendi. Seçim öncesinde Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214 sandalyesi vardı. Demokratların çoğunluk için 218 sandalyeye ulaşması gerekiyordu.
Seçimlerde henüz kesin olmayan sonuçlara göre Demokratların zaferinde özellikle Cumhuriyetçilerin uzun yıllardır kontrol ettiği eyaletlerde elde edilen sonuçlar belirleyici. Teksas, Iowa, Kansas, Güney Carolina, Kuzey Carolina Ohio’ Demokrat adaylar Senato yarışlarını kazanırken partinin Temsilciler Meclisi’ndeki sandalye sayısı arttı.
ABD siyaseti uzmanlarına göre, sonuçlarla Demokratlar, Trump'ın politikalarını sekteye uğratabilecek yönetimine karşı soruşturmalar başlatabilecekler. Hatta tarihe geçecek üçüncü azil süreci girişimi bile gündeme gelebilir.
BBC Kuzey Amerika muhabiri, Anthony Zurhcher yorumu yaptı: "Trump'ın, Kongre' Cumhuriyetçilerin tam kontrolüyle Ocak 2025'te Beyaz Saray'a dönmesinin ardından, böyle sonucun mümkün olabileceğini düşünen kişi sayısı çok. Kamuoyunun başkan partisine karşı tavır almasıyla birlikte Demokratlar, Temsilciler Meclisi'ni geri kazanma umudu taşıyorlardı. Fakat Senato cephesinde, sadece iki yıl önce Trump'ın rahatlıkla kazandığı eyaletlerin ağırlıkta olduğu, Demokratlar için pek elverişli görünmeyen tabloyla karşı karşıyaydılar."
Trump: Aday olsaydım ezici farkla kazanırdık
Trump’ın 2024 başkanlık seçimlerinde kazandığı eyaletlerde Demokrat adayların başarılı olması, seçim gecesinin en dikkat çekici gelişmelerinden biri.
New York Times gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump partisinin yaşadığı kayıpları işaret ederek, "Sonuçları kabul etmeye hazırım" diyerek Demokratlarla çalışmaya hazır olduğunu belirtti.
"Onlarla birlikte çalışmayı bekliyoruz" diyen Trump, "Muhtemelen uzlaşma yolu buluruz" ifadelerini kullandı. Trump, seçim sonuçlarının belli olmaya başlamasının ardından ilk açıklamasını ise Truth Social hesabından yaptı " seçimde ben aday değildim. Olsaydım EZİCİ FARKLA kazanırdık!".
Teksas’ta 36 yıl sonra ilk: Valilik Demokratlara geçti
Demokratların seçim gecesindeki başarısı Kongre yarışlarıyla sınırlı kalmadı. Teksas’ta 36 yıl sonra valiliği kazanan Demokrat Gina Hinojosa, eyaletin ilk Latin kökenli kadın valisi. New Mexico’ ise Deb Haaland, eyaletin valiliğine seçilen ilk Amerikan yerlisi kadın olarak tarihe geçti.
Eyalet valiliği seçimlerinde Cumhuriyetçilerin uzun süredir kontrol ettiği bölgelerde önemli değişiklikler yaşandı.
Teksas’ta Demokrat Gina Hinojosa, üçüncü dönemi için yarışan Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott’ı yenerek eyaletin yeni valisi seçildi. Hinojosa, 1990’dan yana Teksas Valiliği’ni kazanan ilk Demokrat olurken eyaletin ilk Latin kökenli kadın valisi olarak tarihe geçti.
Teksas'ta Senato yarışını 38 yıl sonra ilk kez Demokrat aday, James Talarico, kazandı. Valilik yarışında ise Teksas'ta en son 1991 yılında Ann Richards Demokrat vali olarak seçilmişti. Böylece Demokratlar, Teksas’ta hem Senato hem valilik seçimlerini kazanarak gecenin en dikkat çekici iki sonucuna imza.
Iowa’ Demokrat Amy Acton, Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Vivek Ramaswamy’yi yenerek valilik yarışını kazandı.
Başka ilkler var
Demokratlar ayrıca Kansas, Iowa, Delaware, Illinois, Massachusetts, Rhode Island New Jersey gibi eyaletlerde Senato yarışlarını kazanıyor.
Öte yandan Demokratlar, Pensilvanya’ Cumhuriyetçilerden iki Temsilciler Meclisi sandalyesi elde. Cumhuriyetçiler ise Batı Virginia Florida’daki Senato sandalyelerini koruyor.
New Hampshire’ Demokrat aday Chris Pappas’ın kazandığı sandalyenin Demokratlarda kaldığı görülüyor. Pappas, zaferini kutladığı konuşmasında, “ geceki sonuçlar uyarı niteliğinde”.
Pappas, Ocak ayında yemin ederek göreve başladığında, ABD Senatosu’na seçilen eşcinsel kimliğini açıkça ifade eden ilk erkek olarak tarihe geçecek.
Wisconsin Senatörü Tammy Baldwin, 2013’te Senato’ya seçilen ilk açık eşcinsel kişi olarak tarihe geçmişti.
ABD Senatosu’na ilk Müslüman senatör
Michigan’ ise Demokrat Senato adayı Abdul El-Sayed, ABD’nin ilk Müslüman senatörü. El-Sayed, henüz başa baş giden yarışta zafer kazandığını öne sürerek destekçilerine seslendi. Ancak seçimin kazananı henüz ilan edilmiş değil.
El-Sayed, “Michigan, başardık. Benim adım Abdurrahman Muhammed El-Sayed” diyerek başladığı konuşmasında, “Michigan'ın seçilmiş senatörünüz olarak burada durmaktan inanılmaz derecede gurur onur duyuyorum. Her zaman 'İnşallah' dediğimi fark etmişsinizdir. gece, 'İnşallah'ı 'Elhamdülillah'a dönüştürebiliriz” ifadelerini kullandı.
Gazze’ gönüllü doktorluk yapan Hamawy, Kongre’
ABD Kongre ara seçimlerinde Gazze'ye gönüllü giden plastik cerrah Demokrat Adam Hamawy, New Jersey eyaletinde Temsilciler Meclisi üyesi olarak seçilen ilk Müslüman.
Cumhuriyetçi rakibi Gregg Mele'yi geçen Hamawy, eyaletin 12. bölgesinde koltuğu kazandı. Filistinlilere desteğini açıkça ifade eden Hamawy, Filistin Amerikan Tabipler Birliği (PAMA) üyesi olarak Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) organizasyonunda Nisan 2024'te Gazze'ye gönüllü doktor olarak gitmişti.
Temsilciler Meclisi'ne ilk siyah başkan
Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar'ın çoğunluğu sağlamasıyla, Meclis'teki Demokratlar'ın lideri Hakeem Jeffries ülkenin yeni Temsilciler Meclisi başkanı olarak görev yapacak.
Jeffries, ülke tarihinde Temsilciler Meclisi başkanı olarak görev alan ilk siyahi olacak.
Güney Carolina'dan 28 yıl sonra ilk Demokrat Senatör
Yine resmi olmayan sonuçlara göre, ABD' Cumhuriyetçiler'in güçlü olduğu Güney Carolina eyaletinde Demokrat aday Annie Andrews, eyalette 28 yıl sonra seçilen ilk Demokrat senatör.
Florida'ya ilk siyah vali
ABD' "çekişmeli eyaletler" arasında bulanan Florida' valilik seçimlerinde ilk yaşandı.
Resmi olmayan sonuçlara göre, Cumhuriyetçi Byron Donalds, Demokrat rakibi David Jolly'i geride bırakarak, eyaletin ilk siyah valisi olarak seçildi.
Eski İçişleri Bakanı, ülkenin ilk yerli kadın valisi oldu
Eski Başkan Joe Biden döneminde İçişleri Bakanı olarak görev yapan Deb Haaland, New Mexico eyaletindeki valilik yarışını önde tamamladı.
Haaland, böylece ülke tarihinde eyalet valiliği görevine seçilen ilk yerli kadın.
(Kaynaklar: BBC Türkçe, Diken, Medyascope, Anadolu Ajansı)
