ABD’deki ara seçimlerde Demokratların elde ettiği geniş kapsamlı zaferin veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabileceği endişesi, teknoloji hisselerinde sert satışlara yol. Nasdaq Composite endeksi yüzde 5,5 gerilerken Nasdaq 100’deki düşüş, piyasa değerinden 2,5 trilyon doları sildi. Yapay zekâ altyapısına yönelik siyasi baskı, finansman maliyetleri yatırımların geri dönüşüne ilişkin soru işaretleri, sektör hisselerindeki satışları derinleştirdi.
Veri Merkezi Yatırımları Seçim Sonuçlarının Ardından Baskı Altına GirdiABD ara seçimlerinde Demokratların valilik yarışlarında elde ettiği önemli başarılar, yapay zekâ sektörünün büyümesini destekleyen veri merkezi projelerinin geleceğine ilişkin endişeleri artırdı. Yatırımcılar, yeni yönetimlerin yerel yönetimlerin veri merkezi inşaatlarına yönelik izin süreçlerini zorlaştırabileceğini değerlendiriyor. Özellikle enerji şebekesi üzerindeki yük, su tüketimi yerel toplulukların itirazları, milyarlarca dolarlık altyapı yatırımlarının önünde yeni engeller oluşturabilir.
JonesTrading Baş Piyasa Stratejisti Michael ’Rourke, seçim sonuçlarının ardından veri merkezi yatırımlarındaki yavaşlamanın piyasalarda öne çıkan temel başlıklardan biri hâline geldiğini belirtti. ’Rourke, Demokratların valilik yarışlarında kazandığı başarıların yatırımcıların altyapı projelerine ilişkin beklentilerini değiştirdiğini ifade.
Nasdaq Composite, 6 Ekim’ gördüğü rekor kapanış seviyesinden yaklaşık yüzde 12 gerileyerek düzeltme bölgesine girdi. Finans piyasalarında endeksin yakın dönemdeki zirvesinden yüzde 10 veya daha fazla düşmesi düzeltme olarak tanımlanıyor. Endeksin son kaybı, Nisan 2025’teki ABD gümrük tarifesi açıklamalarının ardından yaşanan sert satışlardan yana görülen en büyük günlük düşüş olarak kayda geçti.
Nasdaq’daki satış dalgası, yalnızca tek işlem gününün etkisiyle sınırlı kalmadı. Endeks, ekim ortasından itibaren 500 puanı aşan beşinci günlük düşüşünü yaşarken yapay zekâ hisselerinde satışlar üst üste ikinci güne taşındı. Analistler, önceki dönemde güçlü yükseliş gösteren hisselerdeki değerlemelerin yanı sıra yüksek faizlerin şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırmasının düşüşü hızlandırdığını değerlendiriyor.
Satışlardan en fazla etkilenen alanların başında yarı iletken üreticileri veri merkezi altyapısına yatırım yapan şirketler geldi. Philadelphia Borsa Yarı İletken Endeksi yüzde 12 düşerek altı aydan uzun sürenin en düşük seviyesine. Nvidia hisseleri yüzde 9 değer kaybederken AMD hisselerindeki düşüş yüzde 17’ye ulaştı.
Yatırımcıların veri merkezi yatırımlarının ertelenebileceğine ilişkin kaygıları, yapay zekâ hesaplama kapasitesi sunan şirketleri baskıladı. Neocloud olarak adlandırılan şirketler, büyük bulut sağlayıcılarıyla rekabet etmek üzere yapay zekâ odaklı sunucu işlem gücü kiralama hizmetleri sunuyor. Ancak şirketlerin büyüme planları, yüksek sermaye ihtiyacı borçlanma maliyetleri nedeniyle finansal piyasalardaki değişimlere karşı hassasiyet taşıyor.
CoreWeave hisseleri yüzde 10 geriledi. Şirketin beş yıllık kredi temerrüt takası (CDS) farkı, S&P Global Market Intelligence verilerine göre 1.267,9 baz puana çıkarak rekor seviyeye ulaştı. CDS farkları, yatırımcıların şirketin borçlarını ödeyememe riskine ilişkin beklentilerini yansıtan göstergeler arasında bulunuyor.
Nebius hisseleri yüzde 15 değer kaybetti. Her iki şirketin hisseleri, Nasdaq Composite endeksinin 6 Ekim’ ulaştığı rekor seviyeden yana değerlerinin en az yarısını kaybetti. Intel’in beş yıllık CDS farkı 149,7 baz puanla rekor seviyeye çıktı. Söz konusu veriler, yatırımcıların yalnızca hisse fiyatlarına değil, yapay zekâ yatırımlarını finanse eden şirketlerin borç risklerine daha fazla odaklandığını gösteriyor.
Yapay zekâ altyapısına yönelik siyasi toplumsal itirazlar, veri merkezi projelerinin geleceğini etkileyebilecek önemli riskler arasında yer alıyor. Yeni tesislerin yüksek elektrik tüketimi, yerel enerji şebekeleri üzerinde baskı oluştururken soğutma sistemlerinin su ihtiyacı çevre yönetimi tartışmalarını büyütüyor.
Granite Wealth Management Yönetici Direktörü Bruce Zaro, veri merkezlerinin yerleşim bölgelerine yakın kurulmasının yerel toplulukların tepkisini artırabileceğini belirtti. Zaro’ya göre enerji su altyapısına yönelik baskılar, henüz izin aşamasına gelmemiş projelerin onay süreçlerini zorlaştırabilir. Daha önce onaylanan tesisler inşaata devam edebilse yeni projelerin izin alması daha karmaşık sürece dönüşebilir.
UBS analistleri, ABD’ 2028 yılında devreye alınması beklenen yeni veri merkezi kapasitesinin yaklaşık yüzde 30’unun olası inşaat duraklamalarından etkilenebileceğini tahmin ediyor. Böyle senaryo, hızlı kapasite artışına dayanan yapay zekâ sektörünün büyüme planlarını sekteye uğratabilir.
Satış baskısı, veri merkezi işletmecileriyle sınırlı kalmadı. Applied Digital, Cipher Digital IREN hisseleri yüzde 14’ün üzerinde değer kaybetti. Altyapı yatırımlarından gelir elde eden enerji şirketleri ekipman tedarikçileri düşüşten etkilendi. GE Vernova hisseleri yüzde 7,4 gerilerken Constellation Energy yüzde 2,5 değer kaybetti.
Daha önce yapay zekâ hisselerindeki satışlara karşı direnç gösteren büyük bulut teknoloji şirketleri düşüşe katıldı. Amazon Alphabet hisseleri yüzde 2,2 gerilerken Microsoft hisselerinde yüzde 3,6 kayıp yaşandı. Nasdaq 100 endeksinin yüzde 6,4 düşmesi, teknoloji sektöründeki satışların büyük şirketlere yayıldığını ortaya koydu.
Bloomberg News tarafından aktarılan bilgilere göre Microsoft, Nebius, IREN Nscale tarafından yürütülen bazı veri merkezi projelerine yönelik denetimini sıkılaştırıyor. Söz konusu gelişme, büyük teknoloji şirketlerinin altyapı yatırımlarında maliyet proje yönetimine daha fazla ağırlık verdiği döneme işaret ediyor.
Yapay zekâ sektöründeki değer kaybı, teknolojinin uzun vadeli potansiyeline ilişkin beklentilerin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Incline Investment Management Kurucusu Üst Yöneticisi Ted Parkhill, yatırımcıların artık yapay zekânın vaatlerinden çok teknolojinin gerçek maliyetini değerlendirdiğini belirtiyor. Parkhill, yapay zekânın dünya genelinde dönüştürücü etkiler yaratabileceğini ancak alandaki her şirketin mevcut hisse değerinin haklı çıkarılamayacağını ifade ediyor.
Wall Street’in korku göstergesi olarak izlenen VIX endeksi Aralık 2024’ten yana en büyük günlük yükselişini kaydetti. Piyasalardaki oynaklık beklentisinin artması, yatırımcıların yapay zekâ şirketlerinin finansman modellerini, veri merkezi yatırımlarının geri dönüş süresini yeni projelerin siyasi risklerini yeniden değerlendirdiğini gösteriyor.
