ABD’ ara seçimlerin ardından siyasi dengelerin değişmesi, büyük teknoloji şirketlerini Washington’daki Demokratlarla ilişkilerini yeniden kurmaya yöneltiyor. Donald Trump yönetimi döneminde Cumhuriyetçilerle yakın temas kuran teknoloji devleri, yapay zekâ düzenlemeleri, veri merkezi yatırımları sektöre yönelik denetimlerin artması ihtimaliyle karşı karşıya bulunuyor. Önümüzdeki iki yılda teknoloji şirketlerinin karşılaşacağı kuralların yalnızca federal yönetimden değil, eyaletlerden yerel topluluklardan gelecek kararlardan etkilenmesi bekleniyor.
Teknoloji Şirketleri Demokratlarla İlişkilerini Yeniden KuruyorABD ara seçimleri öncesinde OpenAI, Demokrat Senatör Chuck Schumer’ın kızı Jessica Schumer’ı işe. Şirket ayrıca veri merkezleri için kullandığı isimlendirmeyi değiştirerek tesisleri “hesaplama kampüsleri” olarak tanımlamaya başladı. Söz konusu adımlar, Silikon Vadisi şirketlerinin Washington’daki siyasi ilişkilerini yeniden düzenlediği döneme denk geldi.
Son iki yılda birçok büyük teknoloji şirketi Donald Trump yönetimiyle yakın ilişkiler geliştirdi. Bazı yöneticiler Beyaz Saray etkinliklerine katılırken şirketler çeşitlilik, eşitlik kapsayıcılık programlarını küçülttü. Teknoloji sektöründeki bazı yöneticiler Trump’ı müttefiklerini destekleyen siyasi kampanyalara milyonlarca dolarlık bağış yaptı. Yönetimin vergi avantajları, bazı federal soruşturmaları durdurması yapay zekâ alanındaki daha esnek düzenleme yaklaşımı sektöre çeşitli avantajlar sağladı.
Ancak ara seçimlerin ardından Kongre’deki siyasi dengelerin değişmesi, şirketlerin Demokratlarla ilişkilerini yeniden güçlendirme arayışını hızlandırdı. Demokrat siyasetçiler, yapay zekâ büyük teknoloji şirketleri üzerindeki denetimlerin artırılması yönünde taahhütlerde bulunuyor. Public Citizen bünyesinde federal yapay zekâ yönetişimi teknoloji politikası direktörü olarak görev yapan.B. Branch, şirketlerin kamuoyu nezdindeki imajlarıyla ilgili sorun yaşadığını düşünüyor. Branch, Jessica Schumer’ın işe alınması veri merkezlerinin yeniden adlandırılması gibi adımları halkla ilişkiler çalışması olarak değerlendiriyor.
Teknoloji şirketlerinin Demokratlarla yakınlaşma girişimleri yalnızca seçim sonuçlarının ardından ortaya çıkmadı. Meta başta olmak üzere bazı şirketlerin, Demokratların seçimlerde güç kazanma ihtimali belirginleşirken siyasi ilişkilerini yeniden düzenlemeye başladığı bildirildi. Meta Başkanı Dina Powell McCormick, şirketlerin seçmenlerin göreve getirdiği yönetimle çalışması gerektiğini belirterek iki partili ilişkilerin önemini vurguladı.
Data & Society araştırma direktörü Alice Marwick ise teknoloji şirketlerinin siyasi merkeze, hatta sola doğru yeniden konumlanma çabalarının geç kaldığını savunuyor. Marwick’e göre şirketlerin önceliği siyasi imajlarını düzeltmekten çok, geliştirdikleri ürünlerin insanların yaşamına nasıl katkı sağladığını göstermek olmalı.
Demokratların yapay zekâ denetimini sıkılaştırma vaatlerini hayata geçirmesi hâlinde sektör daha kapsamlı düzenlemelerle karşılaşabilir. Bazı bölgelerde veri merkezi yatırımlarına geçici durdurma kararları alınması gündeme gelirken yapay zekâ alanında yeni yasa tasarıları hazırlanıyor. Meta yönetimi, yatırım yapılan bölgelerde yerel topluluklara ekonomik fayda sağlanması gerektiğini savunuyor. Powell McCormick, veri merkezi yatırımlarını istemeyen toplulukların projeleri durdurma hakkına sahip olduğunu belirtti.
Washington’ siyasi kutuplaşmanın federal düzeyde yeni yasaların kabul edilmesini zorlaştırabileceği değerlendiriliyor. Baraza adlı siyasi kampanya yazılımı şirketinin kurucusu Aryan Ranjan, önümüzdeki dönemde teknoloji politikalarının önemli bölümünün eyalet düzeyinde şekillenmesini bekliyor. Ranjan’a göre yapay zekâ tartışmaları, soyut güvenlik başlıklarından ziyade elektrik faturaları, veri merkezi yer seçimi istihdam gibi doğrudan ekonomik konular üzerinden yürütülebilir.
Eyalet yönetimleri, federal düzenlemelerden bağımsız olarak teknoloji şirketlerine karşı hukuki süreçler başlattı kendi yapay zekâ yasalarını kabul. Sohbet robotlarının kullanımı yapay zekâ aracılığıyla üretilen sahte görüntü videoları hedefleyen düzenlemeler kapsamda yer alıyor.
Trump yönetimi ise geçen aralık ayında imzaladığı başkanlık kararnamesiyle Yapay Zekâ Hukuk Görev Gücü’nü kurdu. Federal birim, eyaletlerin kabul ettiği yapay zekâ yasalarına karşı hukuki mücadele yürütmek amacıyla oluşturuldu. Yönetim, ABD merkezli yapay zekâ şirketlerinin ağır düzenlemeler olmadan yenilik geliştirebilmesi gerektiğini savunuyor. Buna rağmen eyaletlerin kendi kurallarını hazırlamayı sürdürmesi, federal yönetim yerel düzenleyiciler arasında yetki tartışmalarını gündemde tutuyor.
Teknoloji şirketlerinin karşılaşacağı siyasi baskı yalnızca Washington’daki yasa çalışmalarından kaynaklanmıyor. Veri merkezi yatırımlarının elektrik tüketimi, yerel altyapı üzerindeki etkisi istihdam katkısı, eyalet yönetimleri bölge sakinlerinin kararlarında daha fazla ağırlık kazanıyor. Ranjan, şirketlerin yapay zekâ faaliyetlerine ilişkin kuralların önümüzdeki iki yılda faaliyet gösterdikleri bölgeye göre değişebileceğini belirtiyor.
Yapay zekâ sektöründeki yüksek değerlemeler şirketlerin siyasi ekonomik risklerini artırıyor. Ara seçimlerin hemen ardından çarşamba günü yaşanan yaklaşık 1 trilyon dolarlık piyasa değer kaybı, yatırımcıların sektörün büyüme beklentilerini yeniden değerlendirmesine neden. Bloomberg’in daha önce gündeme getirdiği Anthropic’in olası halka arzına ilişkin beklentiler piyasa hareketlerinin ardından yeniden sorgulanmaya başladı.
Branch, Trump’ın siyasi geleceğinin yapay zekâ sektöründeki gelişmelerle daha yakından bağlantılı hâle geldiğini savunuyor. Uzman, sektörde olası balonun patlamasının Trump yönetimini ekonomik siyasi açıdan etkileyebileceğini düşünüyor. Beyaz Saray ise yaptığı açıklamada ABD’nin süper zekâ alanındaki liderliğinin ulusal güvenlik, ekonomik refah yaşam kalitesi açısından önemli olduğunu belirtti. Yönetim, Amerikan tüketicilerini korurken ülkenin yapay zekâ alanındaki liderliğini sürdürmeyi hedeflediğini açıkladı.
Önümüzdeki iki yıl, teknoloji şirketlerinin yalnızca federal yönetimle ilişkilerini değil, eyaletlerle veri merkezi yatırımlarının yapılacağı yerel topluluklarla kurduğu bağları sınayacak. Yapay zekâ düzenlemeleri, elektrik altyapısı, yatırım maliyetleri istihdam politikaları şirketlerin faaliyet koşullarını doğrudan etkileyebilir. Sektör açısından yeni dönemin kuralları, Washington’ kabul edilecek yasalardan çok daha geniş siyasi ekonomik zeminde şekillenebilir.
