C++26 programlama dilinin yeni sürümü, güvenliği artırmayı amaçlayan Contracts özelliği üzerindeki anlaşmazlık nedeniyle planlanan takvimde yayınlanamayabilir. Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) bünyesindeki oylamada taslak standart yeterli desteği alamazken, teknik komite üyeleri özelliğin mevcut tasarıma eklenmesi konusunda ikiye bölündü. C++ standartlarını hazırlayan WG21 çalışma grubu, Brezilya’daki toplantısında özelliğin çıkarılması, ayrı teknik şartnameye taşınması veya taslağın yeniden oylamaya sunulması seçeneklerini değerlendirecek.
C++26 Standardı ISO Oylamasında Onay AlamadıC++26 standardının onay sürecindeki önemli aşamalardan biri olan Draft International Standard (DIS) oylaması ekim ayında başarısızlıkla sonuçlandı. ISO üyelerinin katıldığı oylamada 13 ülke taslağı desteklerken 9 ülke karşı oy kullandı, 12 ülke ise çekimser kaldı. ISO kuralları, standardın kabul edilmesi için olumsuz oyların toplam oyların yüzde 25’ini aşmamasını şart koşuyor. Karşı oy oranının sınırı geçmesi, C++26 taslağının sonraki aşamaya ilerlemesini engelledi.
Oylamada itirazların merkezinde Contracts özelliği yer. Söz konusu teknoloji, geliştiricilerin kodlarına ön koşullar, son koşullar belirli şartların sağlanıp sağlanmadığını denetleyen kontroller eklemesine imkân tanıyor. kontroller, yazılım hatalarının erken aşamada tespit edilmesine yardımcı olurken tanımsız davranışlara yol açabilecek sorunların önüne geçmeyi hedefliyor.
Design by Contract yaklaşımı, Ada Eiffel gibi programlama dillerinde uzun süredir kullanılıyor. C++ topluluğu ise benzer özelliği dile eklemek için yaklaşık on yıldır çalışmalar yürütüyor. Contracts daha önce C++20 standardına alınmak üzere değerlendirilmiş, ancak riskli varsayılan ayarlara ilişkin endişeler nedeniyle 2019 yılında taslaktan çıkarılmıştı.
C++ dilinin yaratıcısı Bjarne Stroustrup, C++26 taslağına giren P2900 numaralı Contracts önerisinin mevcut hâlini eleştiren isimlerin başında geliyor. Stroustrup çalışma arkadaşları, geçen ağustos ayında yayımladıkları değerlendirmede özelliğin C++ dilinin yapısını değiştirebilecek ölçüde karmaşıklık kod yükü getirdiğini savundu.
Ekip, önerinin uygulama biçimini dağınık, güncelliğini yitirmiş yeterince test edilmemiş olarak nitelendirdi. Stroustrup ayrıca Contracts kontrollerinin doğrudan dilin parçası olmak yerine kütüphane aracılığıyla uygulanmasının daha verimli olabileceğini ileri sürdü. Eleştirilerin temelinde, yeni güvenlik kontrollerinin C++ dilinin performans sadelik gibi temel özelliklerini olumsuz etkileyebileceği endişesi bulunuyor.
C++ standartlaştırma komitesi üyesi Andreas Fertig ise karşı görüşü savunuyor. Fertig, Contracts önerisinin yıllardır tartışıldığını mevcut biçimiyle birçok kez çoğunluk desteği aldığını belirtiyor. Uzman, standartlaşma sürecinin son aşamasında gelen itirazların yalnızca teknik öneriyi değil, komite üyeleri arasındaki güven ilişkisini zedelediğini düşünüyor.
Fertig, kişisel blogunda yaptığı değerlendirmede, oylamada kaybeden tarafların sonucu kabul etmemesini eleştirdi. ISO standartlarının farklı görüşler arasında uzlaşmayla ortaya çıktığını belirten Fertig, C++ topluluğunun ilerleyebilmesi için üyelerin karşılıklı güveni yeniden kurması gerektiğini ifade.
Contracts anlaşmazlığı, C++ dilinin güvenlik açıklarıyla ilgili daha geniş tartışmaların yaşandığı döneme denk geliyor. Geliştiricilerin bellek yönetimi düşük seviyeli işlemler sırasında güvenlik hataları oluşturabilmesi, bazı yazılım projelerinin Rust gibi alternatif programlama dillerine yönelmesine neden oluyor. bellek güvenliğini derleme aşamasında denetleyen mekanizmalarıyla alanda öne çıkıyor.
Contracts özelliğini destekleyenler, kod içindeki koşulların açık biçimde tanımlanmasının yazılım hatalarını azaltabileceğini savunuyor. Karşı çıkanlar ise mevcut tasarımın C++ diline gereksiz karmaşıklık ekleyebileceğini performans avantajını zayıflatabileceğini düşünüyor. Dolayısıyla anlaşmazlık, yalnızca yeni özelliğin standarda eklenmesiyle sınırlı kalmıyor; C++ dilinin gelecekte güvenlik, performans kullanım kolaylığı arasında nasıl denge kuracağı sorusunu gündeme getiriyor.
C++ Alliance Üst Yöneticisi Harry Bott ise taslağın oylamadan geçememesini standartlaşma sürecinin başarısızlığı olarak değerlendirmiyor. Açık kaynaklı EDG C++ derleyici ön ucunu geliştiren kuruluşun yöneticisi, ISO sürecinin teknik itirazları ortaya çıkarmak standartları iyileştirmek için tasarlandığını belirtiyor. yaşanan gelişmenin komitenin çalışma yöntemlerini gözden geçirmesi için fırsat sunduğunu ifade ediyor.
C++26 taslağının ISO oylamasında başarısız olması, standardın planlanan yayın takvimini riske. Standart yıl tamamlanamazsa topluluk içinde C++27 adıyla anılması gündeme gelebilir. adlandırma resmî standart numarası değil; sürümün gelecek yıl yayınlanması durumunda resmî adı ISO/IEC 14882:2027 olacak.
ISO C++ çalışma grubu WG21, gelecek hafta Brezilya’nın Búzios kentinde araya gelecek. Toplantıda Contracts anlaşmazlığını çözmek için üç temel seçenek değerlendirilecek. İlk seçenek, Contracts özelliğini C++26 taslağından çıkararak standardın geri kalanını onay sürecinden geçirmek olacak. Ancak geliştiricilerin Contracts kullanılarak hazırladığı kütüphane güvenlik iyileştirmelerinin yeniden düzenlenmesi gerekeceği için yol önemli teknik çalışma gerektirecek.
İkinci seçenek, Contracts özelliğini ana standarttan ayırarak bağımsız teknik şartnameye taşımak olacak. Böylece komite, C++26’nın geri kalanını ilerletirken söz konusu teknolojinin tasarımını geliştirmeyi sürdürebilecek. Üçüncü seçenek ise taslak üzerinde sınırlı değişiklikler yaparak yeni oylama düzenlemek olacak.
WG21 üyelerinin vereceği karar, C++26’nın zamanında tamamlanıp tamamlanmayacağını belirleyecek. Sürecin sonucu aynı zamanda C++ topluluğunun güvenlik özelliklerini standartlaştırırken performans kaygılarını teknik uzlaşmayı nasıl ele alacağını ortaya koyacak.