Microsoft’un 2025 yılında duyurduğu topolojik kübit araştırması yeni bilimsel eleştirinin odağına yerleşti. Nature dergisinde yayımlanan değerlendirme, Microsoft kuantum araştırmasının temelini oluşturan veri analizinde kullanılan Python kodlarında hatalar bulunduğunu öne sürdü. Şirket ise söz konusu iddiaları reddederek araştırma sonuçlarının geçerliliğini koruduğunu, kuantum yol haritasında herhangi değişiklik olmadığını açıkladı.
Nature’daki Eleştiri Veri İşleme Sürecini Hedef AlıyorEleştiriyi hazırlayan araştırmacılar, Microsoft’un Majorana tabanlı topolojik kübit deneylerinde kullanılan yazılımın veri kümelerini işlerken temel programlama hataları içerdiğini iddia ediyor. Değerlendirmeye göre Python betiklerinde yer alan veri dizisi işlemleri karar mekanizmaları, deney sonuçlarıyla çelişen bazı ölçümlerin dışarıda kalmasına neden olmuş olabilir. Araştırmacılar, durumun topolojik enerji boşluğunu destekleyen sonuçların olduğundan daha güçlü görünmesine yol açtığını savunuyor.
Bilim insanları, kuantum deneylerinde milyonlarca elektriksel iletkenlik ölçümünün yazılımlar aracılığıyla analiz edildiğini belirtiyor. nedenle veri işleme sürecindeki küçük yazılım hatası bile deney sonuçlarının yorumunu etkileyebiliyor. Eleştiriyi yayımlayan ekip, söz konusu hataların fiziksel keşiften çok yazılım kaynaklı yanlış pozitif sonuçlar ürettiğini ileri sürüyor.
Microsoft ise iddiaların araştırmanın temelini sarsmadığını belirtiyor. Şirket, veri ayrıştırma sürecinde küçük yazılım eksikliği bulunabileceğini kabul ederken bunun fiziksel deney sonuçlarını değiştirmediğini ifade. Microsoft Teknik Uzmanı Kuantum Donanımı Kurumsal Başkan Yardımcısı. Chetan Nayak, şirketin elde ettiği sonuçların arkasında durduklarını, bağımsız değerlendirmelerin ardından DARPA tarafından Quantum Benchmarking Initiative programının son aşamasına geçirildiklerini açıkladı.
Microsoft ayrıca Nature’ yayımlanan eleştirilere ayrıntılı yanıt verdiğini, yanıtın dergi tarafından kabul edilerek yayımlandığını belirtti. Şirket, ölçeklenebilir kuantum bilgisayar geliştirme hedefini sürdürdüğünü vurgularken hâlihazırda geliştirilen kübitlerle hesaplama yapabildiğini ifade.
Microsoft, yalnızca birkaç hafta önce Majorana 2 işlemcisini tanıtmış, ticari kuantum bilgisayar hedefini 2035’ten 2029 yılına çektiğini açıklamıştı. Şirketin tercih ettiği topolojik kuantum yaklaşımı, Google IBM’in kullandığı süperiletken kübit mimarisinden farklı olarak Majorana sıfır modlarını temel alıyor. Teorik olarak daha düşük hata oranı sunması beklenen yöntem, kuantum bilgisayarların ölçeklenebilirliği açısından önemli görülüyor.
Yeni eleştiriler, Microsoft’un kuantum çalışmalarında daha önce yaşanan tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Şirketin 2018 yılında yayımladığı Majorana parçacıkları araştırması, bağımsız bilim insanlarının veri kırpma yöntemine yönelik eleştirilerinin ardından 2021 yılında geri çekilmişti. Son değerlendirme, benzer tartışmaların yeniden yaşanmasına neden olurken bilim dünyasında nihai kararın bağımsız doğrulama çalışmalarıyla şekilleneceği değerlendiriliyor.
