ABD’nin Golden Dome füze savunma girişiminin başındaki General Michael Guetlein, 185 milyar dolarlık mevcut bütçeyle hedeflenen kabiliyetlerin sağlanabileceğini savunurken, 2027 mali yılı için finansman sorununa çözüm bulunamaması halinde programın durabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin yeni nesil füze savunma mimarisi Golden Dome, teknik hedeflerinin yanı sıra ciddi bütçe sorunuyla karşı karşıya. Programın direktörü General Michael Guetlein, 2027 mali yılı için uygun finansman yöntemi oluşturulmaması halinde Golden Dome kapsamındaki çalışmaların devam edemeyebileceğini söyledi.
Alabama eyaletinin Huntsville kentinde düzenlenen yıllık Space & Missile Defense Symposium’ konuşan Guetlein, programın mevcut maliyet hedefinin 185 milyar dolar olduğunu belirtti. İlk aşamada 175 milyar dolar olarak hesaplanan tutara, gerekli görülen uzay kabiliyetlerinin hızlandırılması amacıyla 10 milyar dolar daha eklendiğini ifade.
REKLAMGuetlein, Golden Dome’un ABD’nin bugüne kadar oluşturduğu en büyük sistemlerden biri olduğunu vurgulayarak maliyetin kontrol altında tutulması gerektiğini söyledi. Program için açıklanan daha yüksek bağımsız maliyet tahminlerinin ise inşa edilmekte olan mevcut mimariyi yansıtmadığını savundu.
ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) Mayıs 2025’te yayımladığı ilk tahminde Golden Dome’un geliştirilmesi, konuşlandırılması 20 yıl boyunca işletilmesinin 542 milyar dolara kadar mal olabileceği belirtildi. Mayıs 2026’ yayımlanan ikinci değerlendirmede ise toplam maliyetin aynı dönem için yaklaşık 1,2 trilyon dolara ulaşabileceği hesaplandı.
CBO, analizlerde Golden Dome’un kamuoyuna açıklanan hedeflenen nihai mimarisi hakkında yeterli bilgi bulunmamasının maliyet hesaplamalarını zorlaştırdığını belirtmişti. Ayrıca CBO’nun Mayıs 2026 tahmininden daha yüksek bağımsız maliyet değerlendirmelerinin bulunduğu ifade ediliyor.
İlk operasyonel kabiliyetler 2028’ hedefleniyor
Guetlein’e göre Golden Dome kapsamında radarlar, fırlatıcılar, uzay tabanlı önleyiciler, hipersonik balistik hedeflerin takibine yönelik sistemler uzay veri ağı için sözleşmeler imzalanmış durumda. İnşaat sözleşmelerinin verildiğini belirten Guetlein, Başkan Donald Trump’ın talep ettiği kabiliyetlerin 2028 yazında devreye alınması için çalışmaların hızla sürdürüldüğünü söyledi.
Golden Dome’un kamuoyuna açıklanan yapısında uzay tabanlı önleyiciler kritik unsurlar arasında yer alıyor. CBO’nun yaklaşık 1,2 trilyon dolarlık tahmininde sistemler belirleyici maliyet kalemi oluşturuyor. Kurumun değerlendirmesine göre mimarinin planlandığı şekilde çalışabilmesi için herhangi anda yörüngede yaklaşık 7 bin 800 önleyicinin bulunması gerekebilir.
Guetlein ayrıca ilk operasyonel sahada çalışmaların başladığını belirtti ancak tesisin nerede bulunduğuna veya burada hangi kabiliyetlerin konuşlandırılacağına ilişkin ayrıntı vermedi.
Program kapsamında şimdiye kadar iki test gerçekleştirildiğini açıklayan Guetlein, ayrıntıları kamuoyuyla ılmayan denemelerin başarılı olduğunu söyledi. Testlerin, komuta kontrol yapısı, sensör ağı tehditlere karşı kullanılan müdahale unsurlarının mevcut tehditlere karşı etkili olacağını gösterdiğini ifade.
Guetlein, 2026 yazında ABD Kara Kuvvetlerinin New Mexico’daki White Sands Missile Range sahasında gerçekleştirilen denemenin, tesis tarihinde havada en fazla tehdidin bulunduğu en karmaşık test olduğunu söyledi. Füze Savunma Ajansının söz konusu testi altı ay içinde hazırladığını belirlenen tüm hedeflerin karşılandığını belirten Guetlein, 2027’ yapılacak testin daha karmaşık olacağını kaydetti.
Kritik sorun 2027 finansmanı
Golden Dome açısından en ciddi sorun ise programın bugüne kadar normal savunma bütçesi dışında, ABD Kongresinde belirli bütçe harcama düzenlemelerinin farklı usullerle kabul edilmesini sağlayan bütçe uzlaştırma süreci üzerinden finanse edilmesi.
Guetlein, Trump yönetiminin 2027 mali yılı bütçe teklifinde Golden Dome’un normal savunma bütçesi içinde ayrı toplam bütçe tavanına veya üst harcama kalemine sahip olmadığını söyledi. Programın bunun yerine zorunlu harcama kapsamındaki finansman içinde yer aldığını ifade.
durum, Kongre’nin yıllık bütçeyi zamanında kabul edememesi halinde federal hükümetin faaliyetlerini geçici olarak sürdürmek amacıyla çıkardığı geçici finansman yasalarının Golden Dome için doğrudan çözüm oluşturmamasına yol açıyor.
Guetlein, durumu sözlerle anlattı:
“En azından 2027 için Golden Dome’u finanse etmenin farklı yolunu bulmamız gerekiyor. Eğer bunu çözemezlerse Golden Dome diye şey olmaz, çünkü finansman olmaz.”
Golden Dome için bugüne kadar 22,5 milyar dolar tahsis edildiğini belirten Guetlein, paranın yüzde 95’inin belirli çalışmalar için şimdiden bağlandığını açıkladı.
Geçici bütçe düzenlemesi sorunu çözmüyor
Senato, geçen hafta yeni geçici finansman yasasının kendi versiyonunu kabul. Ancak tasarıda Beyaz Saray’ın talep ettiği bazı savunma harcamaları yer almadı. Bunlar arasında Trump sınıfı savaş gemisi programına yönelik 1 milyar dolarlık harcama bulunuyor.
Senato’dan geçen tasarının, Temsilciler Meclisinde ilerleyen ayrı geçici finansman düzenlemesiyle uzlaştırılması gerekiyor. Ardından düzenlemenin Başkan Trump’ın onayına sunulması öngörülüyor.
Bunun yanı sıra savunma harcamalarının normal askeri bütçenin dışında artırılması için bütçe uzlaştırma sürecinin tekrar kullanılmasına yönelik iki partiden itirazlar bulunuyor. Kentucky Senatörü Mitch McConnell, haziran ayında ABD Hava Kuvvetlerinin 2027 mali yılı bütçesine ilişkin oturumda yeni uzlaştırma yasasının çıkarılmayacağı sonucuna varmanın güvenli olduğunu söylemişti.
Pentagon alternatif seçenekleri değerlendiriyor
Golden Dome’un finansmanında yaşanabilecek ciddi gecikmenin, programın yoğun 2028 takvimini etkileyebileceği belirtiliyor. Pentagon’un bütçenin bölümlerinden aktarması seçenekler arasında bulunuyor ancak yöntem projelerde benzer finansman baskıları yaratabilir.
Guetlein, konuşmasının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada Pentagon’un doğrudan Golden Dome finansmanı sağlanamaması ihtimaline karşı alternatif yöntemleri değerlendirdiğini söyledi.
Golden Dome kapsamında yatırım yapılan bazı uzay kabiliyetlerine ABD Uzay Kuvvetlerinin yatırım yaptığını belirten Guetlein, programın alanlardaki harcamaları sürdürememesi durumunda Uzay Kuvvetlerinin kendi yatırımlarına devam etmeyi tercih edebileceğini ifade.
Ayrıca bazı kabiliyetlerin farklı kurumlar tarafından yürütüldüğünü bölümünün muharip komutanlıklar tarafından talep edildiğini belirten Guetlein, alternatif yollar bulunduğunu ancak henüz herhangi seçenek konusunda karar alınmadığını söyledi.
Golden Dome’daki bütçe çıkmazı, ABD ordusunun aynı dönemde çok sayıda büyük modernizasyon programını yürüttüğü süreçte yaşanıyor. Özellikle ABD’nin nükleer caydırıcılık üçlüsünün üç unsurunun yanı sıra bunları destekleyen komuta kontrol mimarisinin modernizasyonuna yönelik maliyetli programlar devam ediyor.
Guetlein’in açıklamaları, Golden Dome’un 2028 hedefleri doğrultusunda ilerlerken finansman konusunda ilk büyük dönüm noktalarından birine yaklaştığını gösteriyor.
: TWZ
