Nvidia CEO’su Jensen Huang hakkındaki casusluk bağlantısı iddiaları, şirketin piyasa değerinde iki işlem gününde yaklaşık 430 milyar dolarlık kayba yol. ABD’li yetkililerin Çin bağlantılı iş kadınıyla Huang arasındaki ilişkiyi daha önce değerlendirdiğine ilişkin haberler, çip ihracatı şirket yönetimine yönelik tartışmaları büyüttü. Nvidia yönetim kurulu bağımsız soruşturma başlatırken ABD’li bazı siyasetçiler Huang’ın görevden ayrılmasını Çin’e yönelik teknoloji ihracatının daha sıkı denetlenmesini istedi.
Nvidia Yönetim Kurulu Bağımsız Soruşturma BaşlattıNvidia’daki kriz, CEO Jensen Huang Pekin adına casusluk yaptığı öne sürülen Alice Huang arasındaki ilişkiye yönelik iddiaların yeni haberlerle genişlemesi üzerine derinleşti. İddialara göre söz konusu ilişki, Çin’e en az 7,5 milyar dolarlık Nvidia çipi sevkiyatına katkıda bulundu. Reuters, iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtirken şirket yönetimi güvenlik ihlali yaşandığına ilişkin kanıt bulunmadığını açıkladı.
Nvidia yönetim kurulu, iddiaları incelemek üzere dışarıdan hukuk danışmanları görevlendirdi. Soruşturmayı, Wachtell Lipton ortağı New York Güney Bölgesi eski geçici ABD savcısı Joon Kim yönetecek. Şirket içi soruşturmalar finansal suçlar alanında deneyime sahip Kim’in görevi, Huang hakkındaki iddiaları bunların şirket üzerindeki olası etkilerini değerlendirmek olacak.
Nvidia, yönetim kurulunun ABD ulusal güvenliğinin veya şirket sırlarının tehlikeye girdiğini düşündürecek herhangi gerekçeye sahip olmadığını bildirdi. Huang’ın iç soruşturmaya tam iş birliği yapmayı kabul ettiği açıklandı. FBI ise 63 yaşındaki CEO’nun yabancı istihbarat operasyonunun hedefi olup olmadığını ayrı olarak inceliyor.
CNBC’nin haberine göre Huang, pazartesi günü kapalı kapılar ardında gerçekleştirilen toplantıda üst düzey yöneticilerinden özür diledi. ertesi gün Nvidia’nın genel merkezinde iş toplantılarına devam. Huang, çalışanlarına eşine sadık kalmadığını söyledi ancak söz konusu ilişkinin ayrıntılarını madı.
ABD Senatosu Demokrat Lideri Chuck Schumer, yönetimden iddialara ilişkin kapsamlı açıklama talep. Schumer, Kongrenin Çin’e yönelik Amerikan çip ihracatına yeni kısıtlamalar getirmesi gerektiğini savundu. Demokrat lider, Trump yönetiminin Amerikan teknoloji sektöründeki yabancı istihbarat faaliyetlerine karşı yeterli adım atmadığını ileri sürdü.
Senato Bankacılık Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Kevin Cramer ise Huang’ın CEO görevinden ayrılması gerektiğini söyledi. Cramer, Politico’ya yaptığı açıklamada olası şantaj riskinin Nvidia gibi hassas teknolojiler geliştiren şirket açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Böylece tartışma, yalnızca Huang’ın kişisel ilişkileriyle sınırlı kalmayarak şirketin kurumsal yönetimi üst düzey yöneticilere yönelik güvenlik denetimlerine taşındı.
Huang, otuz yılı aşkın süredir Nvidia’nın başında bulunuyor şirketi yapay zekâ işlemcileri pazarının en güçlü tedarikçisi hâline getiren isim olarak biliniyor. Şirkette yaklaşık yüzde 3,6 paya sahip olan CEO, çoğunluk oy hakkını elinde bulundurmuyor. Ancak Nvidia’nın görece yatay yönetim yapısında çok sayıda üst düzey yöneticinin doğrudan Huang’a bağlı çalışması, CEO’nun şirket üzerindeki etkisini artırıyor.
New York Times’ın salı günü yayınladığı habere göre ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, mayıs ayında Çin’e giden Air Force One uçağında Başkan Donald Trump’a Huang hakkındaki istihbarat bilgilerini aktardı. Haberde, ABD istihbaratının Nvidia CEO’sunun Çinli casus olduğundan şüphelenilen kadınla bağlantısı bulunduğunu değerlendirdiği belirtildi. Aynı habere göre Trump, söz konusu istihbarat hakkında yedi ay içinde en az ikinci kez bilgilendirilmişti.
Trump, pazartesi günü Huang görüştüğünü CEO’ya Alice Huang’ın casus olduğunu bilip bilmediğini sorduğunu açıkladı. Başkanın aktardığına göre Jensen Huang, kadının istihbarat bağlantısından kesinlikle haberdar olmadığını söyledi. Trump, CEO’nun açıklamasına inandığını belirtti. Başkan ayrıca mayıs ayında Çin ziyaretine Huang eşlik ettiğinde iddia edilen bağlantılardan haberdar olmadığını savundu.
Beyaz Saray’dan yetkili, New York Times’ın haberine itiraz ederek Reuters’ı Trump’ın pazartesi günü yaptığı açıklamalara yönlendirdi. Axios ise Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e Nvidia CEO’sunun Alice Huang ilişkisi hakkında son derece gizli bilgilendirme notu gönderildiğini bildirdi. Reuters, Axios’un aktardığı bilgiyi bağımsız olarak doğrulayamadı.
The Information’ın haberine göre Alice Huang, eşi kız kardeşiyle birlikte Çin Singapur’ Nvidia işlemcilerini temin etmeye yönelik şirket ağı kurdu. Haberde, ABD ihracat kısıtlamalarına tabi Nvidia çipleri için siparişlerin duraksadığı dönemlerde Alice Huang’ın şirket içindeki bağlantılarını kullanarak tedarik sağladığı öne sürüldü. Aynı iddialara göre Çin’e yaklaşık 240 bin H100, H200 bazı A100 işlemcinin ulaştırılmasına yardımcı.
Söz konusu işlemcilerin bölümünün Alibaba, Tencent daha küçük Çinli yapay zekâ laboratuvarları tarafından kullanıldığı ileri sürüldü. Reuters, Alice Huang’ın nerede bulunduğunu belirleyemediği için kendisinden konuya ilişkin açıklama alamadığını bildirdi. Haberde yer alan sevkiyat ilişki iddiaları bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Alice Huang’ın geçmişte Şanghay merkezli yatırım şirketinde üst düzey görevlerde bulunduğu, daha sonra Singapur merkezli bulut bilişim şirketi Megaspeed International’ın kontrol hissedarı olduğu aktarıldı. Megaspeed’in, 2023 yılında Nvidia’dan öncelikli çip erişimi sağlayan bulut iş ortağı statüsü kazanan Çin merkezli Century Litong bağlantılı olduğu belirtildi.
Financial Times’ın salı günkü haberine göre bazı ABD kurumları, Megaspeed’in Çin bağlantılı kuruluşlara yönelik ticaret yaptırım listesi olan Entity List’e eklenmesini istedi. Ancak ABD Ticaret Bakanlığının şirketi listeye alma sürecini geciktirdiği öne sürüldü. Haberde, bakanlığın değerlendirmeye alınan bazı şirketler hakkında daha fazla bilgi talep ettiği, Megaspeed’in şirketler arasında bulunup bulunmadığının ise netleşmediği ifade edildi.
Huang hakkındaki haberlerin ardından Nvidia hisseleri, yıl genelinde büyük ölçüde yatay seyreden performansından uzaklaşarak değer kaybetti. Şirketin hisseleri iddiaların gündeme gelmesinden yana yüzde 9,5 geriledi. Nvidia’nın piyasa değeri ise iki işlem gününde yaklaşık 430 milyar dolar azaldı.
Yatırımcıların endişeleri yalnızca casusluk iddialarından kaynaklanmıyor. Şirketin yapay zekâ altyapısına yönelik yüksek harcamaların yeterli ticari getiri sağlayıp sağlayamayacağı hisse performansı üzerinde baskı oluşturuyor. Nvidia hisselerinin genel piyasanın gerisinde kalması, şirketin büyüme beklentileriyle kurumsal risklerinin birlikte değerlendirildiğini gösteriyor.
ABD Ticaret Bakanlığı, Nvidia adı geçen şirketler Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi. Alibaba, Tencent, Megaspeed Century Litong temsilcilerinden haberin hazırlandığı sırada açıklama alınamadı. Soruşturmanın sonuçları, hem Huang’ın şirket yönetimindeki konumunu hem Nvidia’nın Çin pazarına yönelik ticari faaliyetlerini etkileyebilecek yeni gelişmelerin önünü açabilir.
