İktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak nitelendirdiği süreç kapsamında AKP tarafından sunulan "çerçeve yasa" teklifi, TBMM Adalet Komisyonundaki 18 saatlik görüşmelerin ardından Genel Kurula geldi. Yasa teklifinin görüşmelerine bugün saat 11.00 itibarıyla başlandı. TBMM Başkan Vekili Celal Adan yönetiminde açılan oturumda, teklif kabul edilerek yasalaştı.
562 milletvekilinin katıldığı oylamada, 468 milletvekili kabul oyu verirken, 88 milletvekili 'hayır' oyu kullandı. 6 vekil ise çekimser oy kullandı.
Meclis Genel Kurulu toplanırken görüşmelere MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli katılım sağladı. AKP Grup Başkan Vekili Bahadır Yenişehirlioğlu, MHP sıralarına gelerek Bahçeli tokalaştı. İkinci oturumda konuşan MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldı ise 'çerçeve yasa' teklifin "af" düzenlemesi olmadığını vurguladı. Düzenlemeye yönelik "özel af" eleştirilerini reddeden Yıldız, soruşturma, kovuşturma mahkumiyet kararlarının korunduğunu, kanunun af veya cezasızlık taşımadığını ifade.
Yıldız, "Terörsüz Türkiye vizyonu salt güvenlik politikası değil; devletin bekası, hukukun üstünlüğü toplumsal dayanışmayı kapsayan devlet politikasıdır" ifadelerini kullandı. Gelinen noktada PKK'nin kendini feshetmesi silah bırakmasıyla "yarım asırlık terör tehdidinin tasfiye edildiğini" belirten Yıldız, süreçte "büyük toplumsal rıza"nın üretildiğini belirtti. Teklifin Mecliste nitelikli çoğunlukla kabul edilmesini beklediklerini söyledi.
DEM Parti: Türkiye halkları için fırsat"
DEM Parti Grup Başkan Vekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ise Türkiye halklarının önünde barışı kalıcılaştırmak demokrasiyi inşa etmek adına fırsat olduğunu beliterek, "Elbette teklifin eksiklikleri var bundan sonra eksikleri gidermek gibi sorumluluğumuz. Barış sadece yasayla gelmez. Demokratik siyasetin alanını genişletmek, AİHM AYM kararlarını uygulamak, seçilmişlerin halk iradesinin güvence altına alındığı düzeni hep beraber mücadele etmek zorundayız" şeklinde konuştu.
Yeni Parti: "Ortak aklın devre dışı bırakılması büyük eksiklik"
Yeni Parti Grup Başkan Vekili Murat Emir, süreç kapsamında kurulan komisyonun hazırladığı ortak rapora dikkat çekti. Raporda yer alan demokratikleşme vurgusuna karşın sahada tek olumlu adım atılmadığını belirten Emir, Türkiye' hukuksuzlukların derinleştiğini vurguladı.
Yargının siyasetçiler, gazeteciler yurttaşlar üzerinde baskı unsuruna dönüştürüldüğünü dile getiren Emir, raporda belirtilen "Anayasa Mahkemesi (AYM) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına uyulması" tavsiyesinin göz ardı edildiğini altını çizdi.
Meclis Başkanı Kurtulmuş birlikte kurdukları komisyonun metnine tüm kesimlerin imza attığını hatırlatan Emir, "Silahların susması terörün sona ermesi için öncelikle demokratik zeminin inşa edilmesi gerektiğini gün ifade etmiştik. Ancak bugün, altına imza atılan rapordaki demokratikleşme adımlarının tamamen görmezden gelindiği yasa teklifiyle karşı karşıyayız. Terörün son bulması adına atılacak her adımı kıymetli buluyoruz; fakat teklifin hazırlanış yöntemi ortak aklın devre dışı bırakılması büyük eksikliktir. Partimizin oylamadaki net tutumunu Sayın Genel Başkanımız ayrıntılarıyla ilan edecektir" şeklinde konuştu.
Genel Kurul toplantısında ilk sözü alan İYİP Grup Başkanvekili Turhan Çömez, AKP’nin, “PKK pazarlık yaptığını” öne süren sürerek, “Yok dediğiniz PKK nasıl masaya oturdunuz?”. İYİP Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise TBMM’nin süreci sadece onaylayan "tescil makamına" indirgendiğini belirtti. Dervişoğlu, sürecin asıl amacının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ömür boyu görevde kalmasının önünü açmak olduğunu ifade.
CHP adına konuşan Grup Başkan Vekili Rahmi Aşkın Türeli ise “Meseleyi devlet politikası olarak değerlendirdiklerini” belirtti. Türeli, 'çerçeve yasa' teklifine destek vereceklerini kaydetti. CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı, teklife "evet" oyu vereceklerini belirterek teklifin demokrasi, barış refah iklimine katkı sunmasını umduklarını vurguladı. Yasayı adımı sorunların tespiti çözümü açısından "tarihi başlangıç ilk adım" olarak niteledi. Söz alan Oğuz Kaan Salıcı ise sürecin silahlardan arınma siyaset alanını genişletme noktasında kritik eşik olduğunu belirterek, dış gelişmelere bağlı kalmayacak kalıcı yapının kurulması gerektiğini ifade. Geçmiş seçim dönemlerinde CHP'ye yönelik DEM Parti hareket ettiği gerekçesiyle yapılan suçlamaları hatırlatan Salıcı, " ülkeye özür borcunuz yok ?" sorusunu yöneltti.
AKP'li Cüneyt Yüksel ise İYİ Parti’nin anayasaya aykırılık iddiasıyla sunduğu önergeyi reddederek kanun teklifinin anayasaya hukuki güvenlik ilkelerine tam uyumlu olduğunu vurguladı. İddiaların komisyonda detaylıca incelendiğini reddedildiğini söyleyen Yüksel, teklifin uygulanma şartlarının yetkili makamların süreçlerinin son derece açık belirlendiğini ifade.
Teklifin 360’tan fazla milletvekilinin imzasıyla sunulduğunu belirten Yüksel, " durum, 40 yıldır kanayan yaramızı sarma yönündeki güçlü siyasi iradenin toplumsal mutabakatın somut göstergesidir. Teklifin ruhunda Türk, Kürt, Arap, Laz Çerkes'in ortak kader kardeşliği vardır".
Sevr Antlaşması Anafartalar Zaferi’nin yıl dönümlerine değinen Yüksel, "Milletimiz Sevr’i nasıl tarihin çöplüğüne attıysa, kardeşliğimizi hedef alan terörü tarihin çöplüğüne atacaktır" ifadelerini kullandı.
Yüksel, AKP'nin kritik eşik vurgusunu tekrarlayarak, "Kritik eşik; silahların bırakılması, örgütün varlığına son verilmesi bunun resmen tespit edilmesidir. Edirne’den Hakkâri’ye yükselen ortak ses şudur: Artık evlatlarımız değil, silahlar toprağa gömülsün" şeklinde konuştu.
Genel Kurula 15 dakikalık ara verilmesinin ardından ilk sözü alan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan yasa teklifine şartlı destek verdiklerini belirtti. Arıkan, "Mesela yalnızca terörü bitirmek değil, mesele terör bittikten sonra nasıl Türkiye'yi inşa edeceğimizdir".
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan " metni ne gözü kapalı kutsuyoruz ne eksik diye reddediyoruz. Değerini teslim ediyor, eksiğini açıkça söylüyoruz. yasada şüphesiz eksiklikler eleştirilecek yönler yasada yok diye ana dili, eşit yurttaşlık yerel demokrasi başta olmak üzere demokratik haklar unutulmuş talepler değildir. Bunlar sürecin olmazsa olmazıdır. Barışa giden yolun taşlarıdır. Fakat ilk aşamanın ölçütleriyle nihai çözümün ölçütlerini birbirine karıştırmamalıyız. İlk adımın işlevi, çatışma zemininden hukuk zeminine geçişi mümkün kılmak demokratik siyasi mücadeleye kapı aralamaktır".
Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel " yasaya 'hayır' deme hakkına en çok biz sahibiz. Ama hakkı, milletin barış hakkının önüne koymayan biziz" ifadelerini kullanarak parti yönetimi olarak "evet" diyeceklerini belirtti.
Özel, "Ben yönetici arkadaşlarım tarihsel tutarlılık sorumluluk içinde yasaya 'evet' diyeceğiz. Ancak milletvekillerimiz seçildikleri illerde ne deniyorsa ona göre karar verecek, ona göre oy kullanacaktır. ifadeyle grubu serbest bırakıyor değil aksine kendi ilinin, bölgesinin, temsil ettiği toplumsal kesimlerin hassasiyetlerini, endişelerini umutlarını dikkate alarak onları 'milletin vekili' olma sorumluluğuyla baş başa bırakıyorum. Hiçbir milletvekilimiz üyesinin milletinin sesini duymadan davranmayacaktır".
