İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV), Avrupa Birliği desteğiyle, Culture Action Europe (CAE) ortaklığında Marmara Belediyeler Birliği (MBB) iştirakiyle yürüttüğü Ortaklaşa: Kültür, Diyalog Destek Programı’nın 2026–2029 dönemindeki ilk Proje Teklif Çağrısı sonuçlandı.
Türkiye’nin 43 şehrinden 147 başvurunun alındığı çağrı kapsamında Balıkesir Ayvalık, Diyarbakır, Van Gürpınar Bursa Osmangazi’ kültürel yaşamı yerel işbirlikleriyle geliştirecek dört proje hibe desteği almaya hak kazandı.
Türkiye’ kültür-sanat alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları belediyeler arasındaki diyaloğu adil kültürel işbirliklerini güçlendirmeyi amaçlayan Ortaklaşa Hibe Programı kapsamında dört projeye toplam 500 bin avroya varan hibe desteği sağlanacak.
Değerlendirme Komitesi’nin Proje Teklif Çağrısı Başvuru Rehberi’nde belirtilen kriterler doğrultusunda tamamladığı değerlendirme sonucunda Seyir Kültür-Sanat Derneği, Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim Araştırma Derneği, Ninova Eğitim Kültür Sanat Turizm Derneği Ankara Aks Derneği tarafından yürütülecek projeler desteklenmeye hak kazandı.
Dört kentte yeni kültürel işbirliği modelleri
Seyir Kültür-Sanat Derneği’nin Balıkesir Ayvalık Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Ayvalık’ta Sinema”; Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim Araştırma Derneği’nin Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Dillerarası Avlu: Mazxana”; Ninova Eğitim Kültür Sanat Turizm Derneği’nin Van Gürpınar Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Gürpınar Kültüre Katılım Ağı” Ankara Aks Derneği’nin Bursa Osmangazi Belediyesi ortaklığında yürüteceği “Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak Geleceğe” projeler, güncel ihtiyaçlara farklı kültürel işbirliği modelleriyle yanıt verecek.
İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece konuyla ilgili olarak; “Ortaklaşa’nın yeni döneminde desteklediğimiz dört proje, yerel kültür politikalarının gelişimi açısından ilham verici ortak noktalara sahip. Balıkesir Ayvalık, Diyarbakır, Van Gürpınar Bursa Osmangazi’ hayata geçirilecek çalışmalar; yerel hafızayı bugünün kültür-sanat üretimleriyle buluştururken kültüre erişim imkânlarını genişletmeyi sivil toplum yerel yönetimler arasında kalıcı işbirliği modelleri geliştirmeyi hedefliyor. Ayvalık’ta sinemanın, Diyarbakır’ tarihi evin, Gürpınar’ kültür merkezinin Bursa’ endüstriyel miras niteliğindeki fabrikanın odağında gelişen projelerin kültürel mekânları salt fiziksel alanlar olarak değil, kent sakinlerinin üretim karar alma süreçlerine katıldığı kamusal alanlar olarak işlevlendirmelerini çok önemsiyoruz. Ortaklaşa’nın yeni döneminde mali desteğin yanı sıra proje ekiplerini en az 15 seanslık mentorlukla destekleyerek kurumları Ortaklaşa topluluğunun parçası hâline getiriyoruz. Böylece farklı kentlerde edinilen deneyimlerin birbirini beslediği kalıcı ortak çalışma kültürüne dönüştüğü yapıyı güçlendirmeyi amaçlıyoruz.”.
Projeler Ayvalık, Diyarbakır, Gürpınar Osmangazi’ gerçekleştirilecek
Ayvalık’ta SinemaProje sahibi: Seyir Kültür-Sanat Derneği, Ayvalık
Proje ortağı: Ayvalık Belediyesi, Balıkesir
Ayvalık’ın kültürel hafızasında önemli yere sahip Vural Sineması, proje kapsamında yıl boyunca açık erişilebilir sinema kültür mekânı olarak yeniden hayat bulacak.
Vural Sineması’nın teknik fiziksel altyapısı yenilenecek; mekânın gündüzleri belediye faaliyetlerine, akşamları hafta sonları ise film gösterimleri, çocuk etkinlikleri, söyleşiler özel programlara evsahipliği yapmasını sağlayacak ortak işletme modeli oluşturulacak. Fiziksel teknik altyapı yenilenmesinin ardından teknik ekibe yönelik eğitimler gerçekleştirilecek.
Şubat 2027’ faaliyete geçmesi planlanan sinemada haftalık ücretsiz çocuk filmi gösterimleri atölyeler, Avrupa filmleri gösterimleri söyleşiler, belediyenin düzenlediği Kadın Oyunları Festivali’ne paralel olarak kadın yönetmenlerin filmlerinin ücretsiz gösterimleri gastronomi temalı özel gösterimler düzenlenecek. Ayvalık’taki festivallerle bağlantılı etkinliklerin yanı sıra Ege Bölgesi Türkiye genelindeki bağımsız kültür-sanat sinema topluluklarıyla ortak programlar geliştirilecek.
Dillerarası Avlu: MazxanaProje sahibi: Diyarbakır Edebiyat Kültür Sanat Eğitim Araştırma Derneği
Proje ortağı: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
Proje iştirakçileri: Diyarbakır Sur Belediyesi, Aras Yayıncılık, Kadın Kültür Sanat Edebiyat Derneği (KASED)
Diyarbakır’ın çokdilli çokkültürlü ortak yaşam mirasını güncel kültür-sanat üretimleri yeni işbirlikleriyle bugüne taşımayı amaçlayan projeyle, Sur’daki tarihi Diyarbakır evi “Mazxana” (Avlu) adıyla disiplinlerarası üretime açık, kalıcı kültür mekânı olarak yeniden işlevlendirilecek.
Diyarbakır Karşılaştırmalı Edebiyat Günleri’nin 2026–2027 edisyonu edebiyat, çeviri, hafıza birlikte yaşam odağında yıl boyunca devam eden katılımcı programa dönüşecek. Belediye, PEN, KASED temsilcileri bağımsız danışmanların katıldığı programlama kurulu oluşturulacak. Yerel, ulusal uluslararası katılımcıları buluşturacak program kapsamında Avrupa, Irak, İran, Suriye Türkiye’nin farklı kentlerinden en az 65 konuk Diyarbakır’ ağırlanacak.
Aylık kültür-sanat programlarının yanı sıra biyografik kısa film çizgi biyografi atölyeleri düzenlenecek. Atölyelerde üretilecek kısa film çizgi biyografiler 15 Mayıs’taki kapanış programında gösterilecek; çalışmalar Mazxana’ iki hafta sürecek sergide izleyiciyle buluşacak.
Gürpınar Kültüre Katılım AğıProje sahibi: Ninova Eğitim Kültür Sanat Turizm Derneği, Van
Proje ortağı: Gürpınar Belediyesi, Van
Van’ın Gürpınar ilçesinde çocukların, gençlerin, kadınların, yaşlıların engelli bireylerin kültürel yaşama daha etkin katılabileceği yerel kültür modeli geliştirilecek. Belediyeye ait Gürpınar Kültür Merkezi, erişilebilirlik, teknik altyapı kapsayıcı kullanım açısından iyileştirilerek kent sakinlerinin kültür-sanata erişebildiği üretime katılabildiği buluşma alanına dönüşecek.
Proje kapsamında Gürpınar’ kültür-sanata erişimin önündeki engelleri belirlemek üzere yerel ihtiyaç araştırması gerçekleştirilecek. Merkezin katılımcı yönetimi için Kültür Danışma Kurulu Yerel Kültür Elçileri Ağı kurulacak; etkinlik programı planlama atölyeleri aracılığıyla Gürpınar sakinleriyle birlikte oluşturulacak.
Çocuk Gençlik Kültür-Sanat Akademisi, kadınlara yönelik sanat atölyeleri, mahallelerde gezici kültür buluşmaları kuşaklararası sözlü tarih çalışmalarıyla ilçenin kültürel yaşamı belleği güçlendirilecek.
Romangal Katılımcı Yönetişim Projesi: Endüstriyel Mirastan Ortak GeleceğeProje sahibi: Ankara Aks Derneği
Proje ortağı: Osmangazi Belediyesi, Bursa
Proje iştirakçileri: Osmangazi Kültür İşletmeleri; Sınırlı Sorumlu Bağ Kadın Girişimi Üretim İşletme Kooperatifi
Bursa’daki tarihi Romangal İpek Fabrikası, endüstriyel mirası koruyan farklı paydaşların birlikte söz sahibi olduğu yeni kültür merkezine dönüşecek.
Mahalle sakinleri, eski fabrika çalışanları, zanaat ustaları, sanatçılar gençlerin katılımıyla fabrikanın endüstriyel mirası Bursa’nın ipekçilik hafızası kayıt altına alınacak. Atölyeler, odak grup toplantıları kamusal forumlarla mekânın geleceği birlikte tasarlanırken, belediye, sivil toplum kullanıcıların söz sahibi olduğu kalıcı yönetişim modeli geliştirilecek.
Proje kapsamında dijital hafıza arşivi, sergi podcast serisi hazırlanacak; ipekçilik mirasının aktarılması amacıyla zanaat atölyeleri düzenlenecek. Sürecin kalıcılığı için Romangal Yönetişim Komisyonu kurulacak Yönetişim Tüzüğü oluşturulacak. Romangal Hafıza Festivali, proje belgeseli, katılımcılık rehberi ulusal politika diyaloğu çalışmalarıyla edinilen deneyimin farklı kentlere aktarılması için zemin oluşturulacak.
