Google’ın yapay zekâ destekli arama özellikleri, geleneksel arama reklamlarına kıyasla daha düşük gelir sağlarken şirketin ana gelir modeline ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Alphabet’in üçüncü çeyrek sonuçlarının ardından hisseleri çarşamba günü yüzde 11’den fazla değer kaybederken şirketin piyasa değerinden 500 milyar doların üzerinde tutar silindi. Google, yapay zekâ yatırımlarını artırmayı sürdürürken arama sonuçlarından trafik sağlayan yayıncılar gelir kayıplarıyla karşı karşıya kalıyor.
Google’ın Arama Gelirleri Artıyor Ancak Büyüme Hızı YavaşlıyorAlphabet, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde 127,6 milyar dolar gelir elde ederek geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 25 büyüme kaydetti. Şirketin toplam gelirindeki artışa rağmen yapay zekâ altyapısına yönelik harcamalar hızlandı sermaye yatırımları yıllık bazda iki kattan fazla artarak 51,4 milyar dolara ulaştı.
Google’ın arama gelirleri ise aynı dönemde 63,3 milyar dolar seviyesine çıktı. Söz konusu gelir kalemi yıllık bazda yüzde 12 büyürken geçen yılın aynı döneminde kaydedilen yüzde 14,5’lik artışın gerisinde kaldı. Arama sorgularının sayısı yükselmeye devam etmesine rağmen gelir artışındaki yavaşlama, şirketin yapay zekâ tabanlı arama modelinin reklam performansıyla ilgili tartışmaları güçlendirdi.
Google’ın temel gelir kaynaklarından biri olan arama reklamları, kullanıcıların sorgularıyla bağlantılı reklamların gösterilmesine dayanıyor. Geleneksel arama sonuçları, kullanıcıları farklı internet sitelerine yönlendirirken yapay zekâ destekli yanıtlar bilgiyi doğrudan arama sayfasında sunuyor. Kullanıcıların sitelere daha az gitmesi, internet trafiğinin dağılımını değiştirdiği gibi reklamların hangi aşamada gelir ürettiği konusunda yeni sorular doğuruyor.
Google’ın üçüncü çeyrek bilançosunda öne çıkan sorunlardan biri, yapay zekâ destekli arama deneyimi AI Mode’un geleneksel aramaya göre daha düşük gelir elde etmesi. Search Engine Land’in aktardığına göre Google’ın baş işletme sorumlusu Philipp Schindler, bilanço toplantısında arama sorgularının artmasına karşın gelir performansının gerilemesini AI Mode’daki düşük para kazanma oranıyla ilişkilendirdi.
AI Mode, kullanıcıların birbiriyle bağlantılı sorular yöneltebildiği yanıtları sohbet tabanlı arayüz üzerinden alabildiği sistem olarak çalışıyor. Geleneksel arama motoru kullanıcıya farklı internet sitelerinin bağlantılarını sunarken deneyim, bilgiyi doğrudan yapay zekâ yanıtı içinde araya getiriyor. değişiklik, kullanıcıların bilgiye erişimini kolaylaştırırken reklamların gösterildiği alanları ticari sorguların gelire dönüşme biçimini etkiliyor.
Google açısından temel sorun, daha fazla sorgunun otomatik olarak daha yüksek reklam geliri anlamına gelmemesi. Kullanıcılar yapay zekâ üzerinden daha uzun konuşmalar gerçekleştirse bile etkileşimler geleneksel arama sonuçlarındaki reklamlarla aynı düzeyde gelir üretmeyebiliyor. Alphabet hisselerinde yaşanan sert düşüş, yatırımcıların şirketin yeni arama modelinin uzun vadeli kârlılığına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirdiğine işaret ediyor.
Google, ChatGPT’nin 2022 yılının sonlarında geniş kitlelere ulaşmasının ardından yapay zekâ destekli arama özelliklerini hızla geliştirdi. Şirket, AI Overviews adı verilen yapay zekâ özetlerini arama sonuçlarının üst bölümüne yerleştirerek kullanıcıların sorularına doğrudan yanıt vermeye başladı. Ancak yaklaşım, bilgiyi üreten yayıncıların internet sitelerinin arama üzerinden elde ettiği ziyaretçi sayısını azaltması nedeniyle eleştirilere yol.
AI Overviews, farklı kaynaklardan derlenen bilgileri tek özet içinde sunuyor. Kullanıcılar aradıkları yanıtı arama sayfasında bulduklarında siteleri ziyaret etmeyebiliyor. Yayıncılar açısından davranış değişikliği, sayfa görüntülemelerinin azalmasıyla birlikte reklam gelirlerinin düşmesi okurlarla doğrudan ilişki kurmanın zorlaşması anlamına geliyor.
Çeşitli araştırmalar, Google’ın yapay zekâ özetlerinin bağlantılara tıklanma oranları üzerindeki olumsuz etkisini ortaya koyuyor. Google ise özelliklerinin internet sitelerine trafik sağlamaya devam ettiği yönündeki açıklamalarını sürdürüyor. Buna karşın yayıncıların yaşadığı trafik kaybı, arama motorunun bilgi sağlayan kaynaklarla kurduğu ekonomik ilişkinin geleceğine dair endişeleri artırıyor.
Axios tarafından derlenen verilere göre önde gelen haber sitelerinin aylık ziyaretçi sayısı, Google’ın AI Overviews özelliğini kullanıma sunduğu 2024 yılının temmuz ayında 70 milyonun üzerindeyken 2026 yılının temmuz ayında 47 milyonun biraz üzerine geriledi. Reuters Institute tarafından gerçekleştirilen ankete katılan medya yöneticileri gelecek konusunda karamsar tablo çizerek yapay zekâ ağırlıklı arama düzeninin önümüzdeki üç yılda internet sitelerine gelen trafiği yaklaşık yarı yarıya azaltabileceğini öngördü.
Google yönetimi, AI Mode’un mevcut gelir performansının gelecekte aynı kalacağı görüşüne katılmıyor. Philipp Schindler, yapay zekâ tabanlı aramalarda çok sayıda sorgunun satın alma kararının henüz erken aşamalarında ortaya çıktığını etkileşimlerin yüksek ticari değer taşıyabildiğini savundu. Schindler ayrıca AI Mode üzerinden gerçekleştirilen sorguların büyük bölümünün yeni etkileşimlerden oluştuğunu zamanla daha fazla reklam geliri sağlayabileceğini belirtti.
Google’ın beklentisi, kullanıcıların ürün araştırması, karşılaştırma satın alma planlaması gibi süreçlerde yapay zekâya daha fazla başvurmasıyla yeni reklam fırsatlarının ortaya çıkması yönünde şekilleniyor. Şirket, sohbet tabanlı aramaların kullanıcı niyetini daha ayrıntılı biçimde anlamaya yardımcı olabileceğini reklamları niyetle eşleştirerek gelirini artırabileceğini düşünüyor.
Ancak stratejinin başarısı, yalnızca kullanıcıların yapay zekâ aramasını ne kadar sık kullandığına bağlı kalmıyor. Google’ın reklam verenlere sunduğu ticari değeri koruması, yapay zekâ yanıtlarının maliyetini yönetmesi sitelerin içerik üretmeye devam etmesini sağlayan ekonomik dengeyi gözetmesi gerekiyor. Yayıncıların ziyaretçi kaybı yaşadığı ortamda Google’ın uzun vadeli büyümesi, yalnızca arama deneyimini dönüştürmesine değil, deneyimin oluşturduğu geliri sürdürülebilir biçimde dağıtmasına bağlı hale geliyor.
