Türkiye oyun sektörünün geleceğini doğrudan şekillendirecek kritik gelişmeler, başkent Ankara’ hareketli saatlerin yaşanmasına neden. Urfa Maraş’ta meydana gelen üzücü hadiselerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde kurulan Araştırma Komisyonu, dijital dünyanın dinamiklerini anlamak çocukların güvenliğini sağlamak amacıyla önemli adıma imza.

Komisyon üyeleri, 1 Temmuz tarihinde Türkiye Oyun Geliştiriciler Derneği (TOGED) yetkililerini mecliste ağırlayarak oyun sektörü dijital ekosistem hakkında yaklaşık 4 saat süren kapsamlı bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdi. Sektör paydaşlarının oyuncuların gözünü meclise çeviren zirvede, henüz mevcut düzenlemelerin yankıları sürerken yepyeni oyun yasası hazırlığının ufukta göründüğü açıkça ilan edildi.

Sektör Temsilcileri Meclis Kürsüsünde Bilimsel Gerçekleri Anlattı

Toplantıda söz alan TOGED Danışma Kurulu Başkanı Tuğbek Ölek, milletvekillerine saatin üzerinde detaylı sunum gerçekleştirdi. Sunumun ardından TOGED Dernek Başkanı Ali Erkin, Akademi Kurulu Başkanı Kutay Tinç Danışma Kurulu Üyesi Nurullah Kars, milletvekillerinin dijital dünyaya yönelik sorularını tek tek yanıtladı. Sektör temsilcileri yaptıkları sunumda, dijital oyunların çocuklarda doğrudan şiddete yol açmadığını küresel bilimsel araştırmalar ışığında meclis üyelerine aktardı. Yaş derecelendirme sistemleri, ebeveyn kontrol mekanizmaları oyun topluluklarında gözlemlenen negatif davranış kalıpları hakkında bilgilerin verildiği toplantıya Türkiye Bilişim Derneği (TBD) yetkilileri Bahçeşehir Üniversitesi’nden. Yavuz Samur katılarak akademik destek sağladı. Toplantıda, meclis koridorlarında süredir konuşulan sert oyun yasası çıkarma eğiliminin rehavete yer bırakmayacak kadar ciddi olduğu vurgulandı.

Algılar Değişiyor: Yasakçı Zihniyetten Ekonomik Katkı Bilincine

Geçmiş dönemlerde meclis komisyonlarında yürütülen tartışmalarda dijital oyunlar genellikle “tamamen zararlı yasaklanması gereken unsurlar” olarak görülürken, toplantıda radikal fikir değişiminin yaşandığı gözlemlendi. Komisyon Başkanı Milletvekili Yusuf Beyazıt Başkanvekili Milletvekili Lütfiye Selva Çam liderliğindeki yeni komisyon üyeleri, söze “Amacımız oyunları yasaklamak değil” diyerek başladı. Vekiller, yerli oyun geliştiricilerin Türkiye ekonomisine sunduğu muazzam katma değerin oyunların bireysel gelişim üzerindeki aşikâr faydalarının altını çizdi. Ancak her ne kadar oyunların tek suçlu olmadığı kabul edilse meclis kanadının “Oyunlar gerçek hayattaki şiddet arasında hiçbir bağ yoktur” şeklindeki bilimsel verilere karşı hâlâ mesafeli dirençli duruş sergilediği belirtildi. direnci kırmak adına TOGED, İTÜ Bilim Toplum Uygulama Araştırma Merkezi ortaklaşa yerli bilimsel çalışma başlattığını duyurdu.

Teknik Yetersizlikler Fantastik Çözüm Önerileri Tehlike Arz Ediyor

Toplantıda komisyon üyelerinin çocukları koruma konusundaki samimiyeti takdir toplasa oyun sektörünün teknik idari işleyişine dair bilgi eksiklikleri bazı endişeleri beraberinde getirdi. Sektörün gerçekleriyle uyuşmayan bazı “fantastik” çözüm önerilerinin, niyet yasaklamak olmasa bile pratikte oyunların Türkiye’ toptan erişime kapanmasına yol açabileceği uyarısı yapıldı.

  • Yerli Milli Derecelendirme Yanılgısı: Piyasada halihazırda milyonlarca oyun bulunurken, PEGI gibi uluslararası standartlar yerine devlet eliyle yerli derecelendirme sistemi kurulmaya çalışılmasının teknik olarak imkansız büyük israfı olacağı belirtildi.
  • e-Devlet Biyometrik Veri Sınırı: Bazı milletvekillerinin, çocukların yaşını doğrulamak için oyun platformlarının e-Devlet sistemine entegre olması, çocukların davranışlarını takip edip şüpheli durumlarda okul rehber öğretmenlerine otomatik e-posta göndermesi yönündeki önerileri şaşkınlık yarattı. durumun hem milyarlarca dolarlık altyapı maliyeti doğuracağı hem Türk çocuklarının kişisel verilerini küresel şirketlere açarak ulusal güvenliği tehlikeye atacağı açıklandı. Küresel platformların ağır geliştirme yükü altına girmektense Türk oyuncuları tamamen engellemeyi seçeceği gerçeği meclise aktarıldı.
Daha Güvenli Dijital Dünya İçin Somut Öneriler

TOGED sektör paydaşları, çocukları korurken oyuncuların haklarını gözeten, uygulanabilir 7 maddelik reçeteyi komisyona sundu:

  • Olumsuz Davranışların Raporlanması: Küfür, taciz ayrımcılık içeren davranışlar sergileyen oyuncuların topluluktan hızla uzaklaştırılması için raporlama sistemleri etkinleştirilmeli, oyuncular konuda eğitilmelidir.
  • Oyuncu Aile Eğitimi: Gençlerin kendi yaş grubuna uygun içerikleri tüketme bilincine ulaşması için oyun şirketleri, medya yayıncılar ortak sorumluluk almalıdır.
  • Ücretli Ücretsiz Oyun Farkı: Aileler, “bedava” diyerek çocuklarını yoğun satış mekanikleri, agresif reklamlar kontrolsüz sosyal etkileşimler barındıran oyunlara yönlendirmemeli; ücretli oyunların daha güvenli olabileceğini bilmelidir.
  • Güvenli Platformların Desteklenmesi ÖTV İndirimi: Bilgisayar gibi denetimi zor cihazlar yerine, Nintendo Switch veya tabletlerdeki Apple Arcade gibi çocuk dostu, kapalı ekosistemler teşvik edilmelidir. Google Play Pass servisinin Türkiye’ye gelmesi sağlanmalı en önemlisi, çocukların güvenli oyun konsollarına erişebilmesi için oyun konsollarındaki yüksek ÖTV yükü kaldırılmalıdır.
  • Kamu Spotları İşbirlikleri: Yaş derecelendirmeleri ebeveyn kontrollerinin yaygınlaşması adına oyun sektörü kamu kurumları ortaklaşa bilgilendirici kamu spotları hazırlamalıdır.
  • Geri Bildirim Sistemi: Oyun platformlarının güvenlik duvarlarının doğru çalışıp çalışmadığını denetlemek amacıyla, oyuncuların eksikleri doğrudan iletebileceği bağımsız raporlama mekanizması kurulmalıdır.
  • Oyuncuların Haklarına Sahip Çıkması: Güvenli oyun alanlarının korunmasında öncelikli olarak oyuncuların otokontrol mekanizmalarına dahil edilmesi sağlanmalıdır.
  • Kamunun, akademinin dijital yayıncıların eşgüdümlü çalışmasıyla yürütülecek süreçte, oyuncu topluluklarının haklarını savunmak adına yeni oyun yasası hazırlığı yakından takip edilmeye devam edecek.

    Toplantının tam tutanağına linkten ulaşabilirsiniz: