Artı Gerçek- Güneydoğu Gazeteciler Cemiyeti tarafından Almanya’nın Köln kentinde düzenlenen 'Barış Süreçlerinde Basının Hafızası: Avrupa’dan Bakış' panelinde konuşan Halkların Eşitlik Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkan Yardımcısı Tayip Temel, Kürt meselesinin çözümüne dair sürece ilişkin açıklamalarda bulundu.
Kürt basınının tarihsel olarak yalnızca haber aktaran alan olmadığını, aynı zamanda mücadele direnişin önemli parçası olduğunu belirten Temel, konuşmasına yaşamını yitiren gazetecileri anarak başladı. Temel, "Kürt basını, basınlardan farklı olarak her zaman mücadele direniş alanı olmuştur. nedenle öncelikle Apê Musa’dan başlayarak bugüne kadar yaşamını yitiren bütün basın şehitlerini saygıyla anmak istiyorum".
'KÜRT SORUNUNUN ÇÖZÜMÜ ARTIK ENGELLENEMEZ'İlke TV' yer alan habere göre sürecin hangi koşullarda başladığının tarihsel arka planının birlikte ele alınması gerektiğini belirten Temel, "Bugün içinde bulunduğumuz barış diyalog sürecini değerlendirirken öncelikle sürecin neden başladığını hangi koşulların ortaya çıkardığını ele almak gerekiyor. 27 Şubat tarihinin üzerinden 2 yıl geçti. Kürt sorunu dört devlet arasında bölünmüş sorun olarak bugüne kadar varlığını sürdürdü. Ancak artık şiddet çatışma zemininden bağımsız, demokratik siyasi çözümün geliştirilmesi zorunlu hale geldi. Çünkü Ortadoğu’ Kürdistan’ın dört parçaya bölünmesiyle ortaya çıkan tarihsel koşullara rağmen, Kürtleri yok etmeye yönelik politikalar savaşlar bugüne kadar sonuç alamadı. Türkiye’nin Kürt siyasetine yaklaşımı Kürtleri eritmeye dayalı stratejisi ise Kürt sorununu çözmek yana, sorunun bütün ülkeye yayılan artık kontrol edilmesi güçleşen meseleye dönüşmesine neden. Öte yandan Ortadoğu’ yaşanan gelişmeler, İsrail-İran gerilimi bölgedeki yeni güç dengeleri yeni dönemin koşullarını ortaya çıkardı. Bütün bunlar, Kürt sorununun artık ertelenemeyeceğini yeni çözüm arayışının zorunlu hale geldiğini gösteriyor" diye konuştu.
'KÜRT MESELESİ YALNIZCA TÜRKİYE'NİN İÇ MESELESİ DEĞİL'Kürt kimliğinin Cumhuriyet’in kuruluşundan itibaren inkâr edildiğini belirten Temel, benzer politikaların Irak, Suriye İran’ uygulandığını söyledi. Kürtlerin kimlik hak mücadelelerinin Türkiye’nin geleneksel devlet yaklaşımını etkilediğini kaydeden Temel, sürecin bölgesel gelişmelerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini ifade. Temel, “Cumhuriyet’in kuruluşundan yana Kürt kimliği varlığı inkâr edildi. Suriye İran’ Kürtler benzer inkâr baskı politikalarıyla karşı karşıya kaldı. Ancak Kürtlerin ülkelerde kimlik hak taleplerini yükseltmesi, Türkiye’nin geleneksel devlet yaklaşımını etkiledi. Türkiye, Kürtlerin kimliğini varlığını kabul etmekte direnirken, parçalardaki gelişmelere inkârcı yaklaşım üzerinden karşılık verdi. Dolayısıyla bugün yaşanan süreci yalnızca Türkiye’nin kendi iç meselesi olarak değil, Ortadoğu’daki yeni siyasal koşullar, Kürtlerin ülkelerdeki konumu bölgesel dengeler üzerinden birlikte değerlendirmek gerekiyor".
'SÜRECİ SADECE SİLAHLARIN BIRAKILMASINA İNDİRGEYEN BİR YAKLAŞIM DOĞRU DEĞİL'Temel, "50 yıllık savaşın geldiği noktada artık savaşı durdurmak barışı sağlamak gerekiyor. Ancak burada mesele yalnızca silah bırakma meselesi değildir. Süreci sadece silahların bırakılmasına indirgeyen yaklaşım doğru değildir. bilinçli olarak yürütülen tartışmadır meselenin özü bundan ibaret değildir. İmralı’ Sayın Abdullah Öcalan, süreci başlatırken son derece açık tartışma ortaya koydu. Kürt meselesinin çözümüne ilişkin perspektif geliştirdi. perspektif, Kürt kimliğinin tanınması, Kürtlerin haklarının iade edilmesi temelde demokratik çözümün gerçekleştirilmesi üzerine kuruludur. Dolayısıyla ortaya konulan tutum, yalnızca çatışmayı sona erdirmeyi değil, Kürt meselesinin tarihsel siyasal nedenlerini ortadan kaldırmayı hedefleyen çözüm yaklaşımıdır" diye konuştu.
Sürecin gelişimini dört aşamada ele alan Tayip Temel, ilk aşamanın silahların susması çatışmaların durması olduğunu belirtti. İkinci aşamanın diyalog müzakere zemininin oluşturulması, üçüncü aşamanın hukuki siyasal zeminin kurulması, dördüncü aşamanın ise toplumsal hukuki mücadelenin önünün açılması olduğunu ifade.
'DİYALOG SÜRECİNDE MESUD BARZANİ, MAZLUM ABDİ BAFIL TALABANİ GİBİ ÖNEMLİ AKTÖRLER YER ALDI'Diyalog sürecinin yalnızca Türkiye’deki aktörlerle sınırlı kalmadığını belirten Temel, “ diyalog sürecinde Mesud Barzani, Mazlum Abdi Bafil Talabani gibi önemli aktörler yer. Süreç ilk başladığında Abdullah Öcalan, Barzani, Talabani Mazlum Abdi’ye mektup gönderdi, görüşlerini. Kurumlara mektuplar gönderdi. Onların görüşlerini, düşüncelerini rızalarını gözeterek süreci geliştirdi".
'İLK DEFA KÜRTLER HUKUKİ BİR ZEMİNDE KABUL GÖRDÜ'Sürecin üçüncü aşamasının hukuki siyasal zeminin oluşturulması olduğunu belirten Temel, “Üçüncü aşama hukuki siyasal zeminin oluşturulması. aşama oldukça önemli. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk defa Kürtler hukuki zeminde kabul gördü. Meclis’te komisyon kuruldu. tarihsel açıdan önemli gelişmedir. Kürt meselesinin Meclis çatısı altında ele alınması hukuki zeminde tartışılması önemli eşiktir. Eksikliklerine rağmen süreçte kanun çıkarıldı" diye konuştu.
'BUGÜN DÖRDÜNCÜ AŞAMADAYIZ, SÜREÇ TAMAMLANMIŞ DEĞİL'Sürecin dördüncü aşamasının, Kürtlerin toplumsal hukuki alanda mücadele edebilmesinin önündeki engellerin kaldırılması olduğunu belirten Temel, "Dördüncü aşama ise toplumsal hukuki mücadelenin önünün açılmasıdır. aşamada ise toplumun, yıllarca kriminalize edilen, direnişi mücadelesi nedeniyle hukuki zeminin dışına itilen Kürtlerin yeniden hukuki zeminlerde mücadele edebilmesinin koşullarının oluşturulması gerekiyor. Bugün esas olarak aşamadayız. Ancak süreç henüz tamamlanmış değil. Kürtlerin kimlik, hak özgürlüklerinin hukuki güvenceye kavuşturulması demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılması gerekiyor".
'MGK KARARLARININ HIZLANMASINI BEKLİYORUZ'"Bugünkü durumda İmralı Kürt hareketi arasında, sürecin hukuki zeminde nasıl ilerleyeceğine ilişkin tartışmalar devam ediyor" diyen Temel, şöyle devam etti:
"Dördüncü aşamanın tamamlanabilmesi için öncelikle sorunların giderilmesi hukuki zeminin güçlendirilmesi gerekiyor. Son dönemde süreçte bazı tıkanıklıklar yaşandı. Ancak yakın zamanda gerçekleştirilen görüşmelerin olumlu geçtiğini söyleyebiliriz. MGK kararlarının anlamda hızlanmasını bekliyoruz. Ancak, Hewlêr Süleymaniye arasındaki sorunlar yaşanan gerilimler süreci yavaşlatabilir. Ancak bütün sorunlara rağmen artık hiç kimse süreci bozamaz ya süreçten vazgeçecek konumda değildir. Son dönemde yapılan görüşmeler olumludur. nedenle mevcut tıkanıklıkların aşılması sürecin hukuki zeminde ilerletilmesi konusunda umudumuz vardır."
'ENTEGRASYON, TESLİMİYET ANLAMINA GELMİYOR'Tayip Temel, entegrasyon tartışmalarına değinerek kavramın Kürtlerin kimliklerinden, değerlerinden haklarından vazgeçmesi şeklinde yorumlanmasının doğru olmadığını söyledi. Temel, " süreci teslimiyet olarak görmek ya Kürtlerin kendi kimliklerinden, değerlerinden haklarından vazgeçmesi şeklinde değerlendirmek doğru değildir. Entegrasyonun ne anlama geldiği hem Kürtler hem devlet açısından doğru anlaşılmalıdır. Çünkü değişim yaşanmadan entegrasyonun gerçekleşmesi mümkün değildir. Kürtlerin siyaset yapma tarzında, devletin ise inkârcı yaklaşımında değişim yaşanması gerekiyor. Burada söz konusu olan, Kürtlerin bugüne kadar yürüttüğü mücadeleden vazgeçmesi değildir. Aksine, mücadelenin yeni koşullara göre yeniden şekillenmesidir. yeni mücadele dönemidir. Mücadelenin siyasal, demokratik toplumsal yöntemlerle yürütüleceği yeni aşamadır. Dolayısıyla entegrasyon, kimlikten vazgeçmek ya teslim olmak değil; Kürtlerin kendi kimlikleri haklarıyla demokratik siyaset alanında var olabilmesinin önünü açan dönüşüm olarak ele alınmalıdır" ifadelerini kullandı.
