Kayseri kent merkezinin 20 kilometre kuzeydoğusundaki Kültepe' 1948'ten yana devam eden kazılarda çıkarılan çivi yazılı tabletlerden 28'i kentteki arkeoloji müzesinde ziyaretçilere sunuluyor.
Tarihi alandan çıkarılan Kayseri Arkeoloji Müzesi'nde sergilenen tabletler arasında dikkati çeken çamur zarfta korunan kil tabletteki çivi yazısı, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) Hamburg Üniversitesi tarafından ortaklaşa hazırlanan projeyle okundu.
Yeni görüntüleme yöntemiyle okunan çivi yazılı tablette, Şarapunuwa'nın oğlu Şawidaşu Enişar arasında buğday arpa üzerine yapılan ticari anlaşma yer alıyor.
Haberlerimizi Google’ Takip EdinEn güncel haberlere son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.Google’ tercih edilenolarak ekleyin
Ankara Üniversitesi Dil Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Kültepe Kazı Heyeti Başkanı. Fikri Kulakoğlu, bugüne kadarki kazılarda 23 bin 500 civarında çivi yazılı belge bulunduğunu, koleksiyonun UNESCO Dünya Belleği Programı'na "Özel Asur Tüccar Arşivleri" adıyla kaydedildiğini söyledi.
Çivi yazılı tabletlerin büyük koleksiyonunun Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilendiğini belirten Kulakoğlu, sistemli kazılar başlamadan önce çeşitli şekillerde yurt dışına kaçırılmış yaklaşık 4 bin tabletin dünya müzelerinde sergilendiğine değindi.
Kulakoğlu, 4 bin yıl önce Musul'un 100 kilometre güneyinde yer alan Asur şehrinden gelen tüccarların Kültepe'yi başkent olarak seçtiklerini, yönetim ticaretle ilgili bütün işlerini buradan yürüttüklerini dile getirerek, "Bugün herhangi firmanın muhasebe bürosunda ne varsa Kültepe'deki tüccar arşivlerinde benzer kayıtlar vardır. Alacak-verecek, sipariş, kontrat gibi parayla ilgili her şey tabletlere yazılmış.".
Yazılı kil tabletlerin zarf gibi çamur tabakayla kaplanıp kapatıldığını anlatan Kulakoğlu, zarfın üzerinde mektubun özetinin, gideceği yerin şahitlerin mühürlerinin yer aldığını anlattı.
Kulakoğlu, zarflar açılmadığı sürece içindekinin tam olarak bilinmediğini, eskiden tableti okumak için kırılarak zarfa zarar verildiğini belirtti.
ZARFLARA ZARAR VERMEDEN TABLETLER OKUNUYORclass='medyanet-inline-adv'>
Gelişen teknoloji sayesinde tomografi benzeri hassas, küçük cihazla tabletlerin görüntülenebildiğini aktaran Kulakoğlu, Fransa'daki CNRS Hamburg Üniversitesi tarafından ortaklaşa yapılan projeyle ilk olarak Paris'teki Louvre Müzesi'ndeki, daha sonra Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Kayseri Arkeoloji Müzesi'ndeki zarflı tabletlerin okunduğunu ifade.
Hassas tarama yapıldığını vurgulayan Kulakoğlu, " taramalar kadar hassas ki örneğin çamurun içinde, tabletin içinde kalmış arpa tanesini, yaprağı, taşı, bazen küçük sineği bile görebiliyorsunuz. Dolayısıyla hiçbir şekilde zarar vermeden zarfın içindeki tableti okuyabiliyoruz. Gerektiği takdirde üç boyutlu şekilde yazıcıdan baskısını alabiliyoruz. Sonra mektupta ne yazdığına ulaşabiliyoruz." diye konuştu.
Zarflı tabletlerdeki sırların ilk kez ortaya çıktığına dikkati çeken Kulakoğlu, şunları kaydetti:
" mektup hazırlanmış, zarfa konmuş, üstü mühürlenmiş. Çoğunlukla anlaşmadır bunlar, kontratlardır. anlaşma iptal edilmemiş. Zaten esas olarak gönderilmemiş. Eğer gönderilmiş olsaydı bunu sahibi kırıp açıp içindeki tablete bakacak artık anlaşma yürürlüğe girecekti. Çoğunlukla hemen hemen hepsinde ticari anlaşma. Kaniş'ten başka yere gönderilecek ya Kaniş'e gönderilen mektuplardır bunlar hepsi işle ilgilidir. Günlük hayata ilişkin veriler oluyor ama asıl özne para ticaret."
