İsviçre'deki ETH Zürih Üniversitesi'nden araştırmacılar, ekran teknolojilerinde önemli değişimin kapısını aralayabilecek yeni piksel mimarisi geliştirdi. "Fourier pikseli" adı verilen teknoloji, yalnızca görüntü oluşturmakla kalmıyor, aynı zamanda üzerine gelen ışığı analiz ederek kamera işlevi görebiliyor. Böylece gelecekte akıllı telefonlar, tabletler, monitörler elektronik cihazlarda ekran kameranın tek yüzeyde birleşmesi mümkün hale gelebilir. Araştırma henüz laboratuvar aşamasında olsa geliştirilen sistemin optik teknolojiler açısından önemli adım olduğu belirtiliyor. Çalışmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlanırken, araştırmacılar teknolojinin farklı alanlarda kullanılabileceğini ifade ediyor.
Fourier pikseli nasıl çalışıyor?Yeni piksel teknolojisinin temelinde ışığın fiziksel davranışını kontrol etmeye yönelik nanometre ölçeğinde tasarlanmış özel yüzey yapıları bulunuyor. Araştırmacılar, piksel yüzeyindeki mikroskobik çıkıntılar sayesinde ışığın yoğunluğu, fazı, polarizasyonu titreşim özelliklerini hem yönlendirebiliyor hem analiz edebiliyor. Görüntü oluşturulurken aynı anda gelen ışığın okunabilmesi, ekran görüntü algılama sistemini tek yapıda araya getiriyor. Sistem adını ise karmaşık sinyalleri daha basit dalga bileşenlerine ayırmayı sağlayan Fourier matematiksel dönüşümünden alıyor. yöntem sayesinde ışık alanları hassas şekilde kontrol edilerek hem görüntü üretimi hem görüntü algılama işlemi aynı piksel üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
Teknolojinin önünde hâlâ önemli engeller bulunuyorAraştırmacılar geliştirilen sistemin henüz ticari ürünlerde kullanılabilecek seviyeye ulaşmadığını vurguluyor. Mevcut prototip yalnızca lazer ışığıyla çalışırken, oluşturabildiği görüntüler oldukça sınırlı seviyede bulunuyor. Günümüzde kullanılan LCD veya OLED paneller gibi milyonlarca farklı renk görüntüyü oluşturabilecek yapıya henüz sahip değil. Bunun yanında teknolojinin seri üretime uygun hale getirilmesi milyonlarca pikselden oluşan büyük ekranlara ölçeklenmesi önemli mühendislik çalışmaları gerektiriyor. Araştırma ekibi buna rağmen sistemin ilerleyen yıllarda holografik ekranlar, uyarlanabilir optik sistemler, optik iletişim kuantum bilgi işlem gibi alanlarda kullanılabilecek potansiyele sahip olduğunu düşünüyor.
Gizlilik endişeleri şimdiden tartışılmaya başlandıYeni piksel teknolojisinin duyurulmasının ardından sosyal medyada en fazla dikkat çeken konu ise gizlilik. Özellikle Reddit kullanıcıları, ekranların aynı zamanda kamera görevi görebilme ihtimalinin gözetleme risklerini artırabileceğine dikkat çekti. Bazı kullanıcılar teknolojiyi George Orwell'in 1984 romanındaki sürekli izleme yapan "telescreen" cihazlarına benzetirken, bazıları ise böyle teknolojiyi kullanan cihaz satın almak istemeyeceğini dile getirdi. Araştırmacılar ise geliştirilen sistemin henüz deneysel aşamada olduğunu tüketici elektroniğinde kullanılabilmesi için uzun geliştirme sürecine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. nedenle ekran kamerayı tek yapıda birleştiren cihazların günlük hayata girmesi için önümüzde hâlâ uzun süreç bulunuyor.
