Ermenistan hükümeti, 8 Ağustos 2025'te Washington' imzalanan Ermenistan Amerika Birleşik Devletleri arasındaki “Uluslararası Barış Refah İçin Trump Yolu” (TRIPP) projesine ilişkin Stratejik İşbirliği Çerçeve Anlaşmasının onaylanmasına dair yasa tasarısını onayladı.
Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, taslağı 16 Temmuz'daki hükümet toplantısında oylamaya sundu.
Mirzoyan'a göre, kararın kabul edilmesi TRIPP anlaşmanın onay sürecini başlatıyor. Hükümetin onayından sonra taslak Anayasa Mahkemesi'ne sunulacak mahkeme, anlaşmada belirtilen yükümlülüklerin Anayasa uyumlu olduğunu tespit ederse, taslak daha sonra Ulusal Meclis'e sunulacak.
Mirzoyan, “ kararla, esasen Ermenistan Cumhuriyeti Amerika Birleşik Devletleri arasında TRIPP projesiyle ilgili Stratejik İşbirliği Çerçeve Anlaşması'nın onaylanması sürecini başlatıyoruz. Kararın alınmasının ardından, taslağı belirlenmiş prosedüre uygun olarak Ermenistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'ne sunacağız. Anayasa Mahkemesi, uluslararası anlaşmada öngörülen yükümlülüklerin Ermenistan Cumhuriyeti Anayasası'na aykırı olmadığına karar verirse, belirlenmiş prosedüre uygun olarak Ulusal Meclis'e başvuracağız konunun Ulusal Meclis'te görüşülmesini sağlayacağız,”.
Bakan Mirzoyan, çerçeve anlaşmasının 26 Mayıs 2026' Yerevan' kendisi ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından imzalandığını, ardından 1 Haziran' Washington' 4 Haziran' Yerevan' imzalandığını hatırlattı.
Mirzoyan, “Olası soruları yanıtlamak için şunu belirtmek isterim ki, tür eş zamanlı olmayan, uzaktan anlaşma imzalama yöntemi uluslararası uygulamada Ermenistan Cumhuriyeti mevzuatında kabul görmüş uygulamadır” diye vurguladı.
Ermenistan Dışişleri Bakanı, anlaşmanın imzalanmasından önce iki önemli belgenin daha imzalandığını belirtti: 8 Ağustos 2025'te ABD Başkanı Donald Trump'ın huzurunda Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan Azerbaycan Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan deklarasyon 13 Ocak 2026' ABD Dışişleri Bakanı Ermenistan Dışişleri Bakanı tarafından imzalanan TRIPP uygulama çerçevesini tanımlayan belge.
Mirzoyan ayrıca bazı söylentileri gideren açıklama yaptı: “ hükümetler arası çerçeve anlaşması, mutabık kalınan ayrıntıları işbirliği alanlarını daha detaylandırıyor bahsettiğim iki belgeyle tamamen tutarlı. Bunu neden vurguluyorum? Çünkü hem 8 Ağustos tarihli bildiri hem uygulama çerçevesi olarak bilinen 13 Ocak tarihli belge söz konusu olduğunda, hükümetler arası anlaşmanın nihayetinde belgelerle tutarsız hükümler içerebileceği yönünde spekülasyonlar vardı. Şimdi gördüğümüz gibi, anlaşma sadece kamuoyuna açıklanan, kayıt altına alınan, onaylanan imzalanan ilkelerle tamamen tutarlı olmakla kalmıyor, aynı zamanda çerçeve anlaşmasının kendisi 8 Ağustos 13 Ocak belgelerine defalarca atıfta bulunuyor.”
İki anlaşma daha var
Dışişleri Bakanına göre, TRIPP'in kurulmasına yönelik belge sürecini tamamlamak için iki ek belge üzerinde daha anlaşmaya varılması gerekiyor: Hissedarlar sözleşmesi TRIPP Kalkınma Şirketi'nin kuruluş sözleşmesi.
Çerçeve anlaşması kapsamında Ermenistan ABD ulaşım, altyapı bölgesel küresel ticaretin geliştirilmesi yoluyla Güney Kafkasya' barış, istikrar refahı güçlendirmeyi amaçlanıyor.
Anlaşma uyarınca, Ermenistan ABD, TRIPP Kalkınma Şirketi'ni kuracak. Şirket, Ermenistan içindeki farklı bölgelerde bireysel projeleri hayata geçirmek için özel şirketler kurabilecek başka ortaklar dahil edebilecek.
Mirzoyan, tüm sürecin, TRIPP Kalkınma Şirketi'nin sonraki faaliyetlerinin Ermenistan'ın egemenliğine, yargı yetkisine toprak bütünlüğüne tam saygı gösterilerek yürütüleceğinin güvencesini verdiğini söyledi.
TRIPP Kalkınma Şirketi'ne ilgili bölgelerde 49 yıllık süre için arazi kullanım geliştirme hakları verilecek. süre zarfında, ABD şirkette yüzde 74, Ermenistan ise yüzde 26 hisseye sahip olacak.
49 yıllık sürenin sonunda, taraflar arasında karşılıklı anlaşma iş birliği 50 yıl daha uzatılabilecek. durumda Ermenistan'ın payı yüzde 26'dan yüzde 49'a çıkacak.
Egemenlik Ermenistan'ın
Mirzoyan, “Süre uzatılırsa, Ermenistan Cumhuriyeti'nin yüzde 26'lık payı yüzde 49'a çıkarılacaktır. Süre uzatılması durumunda yüzde 49'luk payı almak için Ermenistan Cumhuriyeti'nin herhangi ek işlem yapması, ek yatırım yapması veya ek yükümlülük üstlenmesi gerekmeyecektir”.
Dışişleri Bakanı, Ermenistan'ın devlet sınırının yönetimi, sınır kontrolü, gümrük idaresi Ermenistan toprakları içinde yürütülen tüm gümrük işlemleri üzerinde tam egemenlik yargı yetkisini koruyacağını vurguladı.
Mirzoyan, “Ermenistan, iç mevzuatı uluslararası anlaşmaları uyarınca, güvenlik kolluk faaliyetleri, sınır kontrolü sınır güvenliği, gümrük göç kontrolü, vergi harçların devlet bütçesine aktarılması, devlet bilgi sistemleri, devlet idari fonksiyonları denetimi konularından sorumlu olmaya devam edecektir. Gördüğünüz gibi, liste, çok sayıda tartışma sırasında Ermeni kamuoyunda ortaya çıkmış olabilecek tüm olası endişeleri son aylarda tanık olduğumuz kötü niyetli spekülasyonları tamamen kapsamakta ortadan kaldırmaktadır” ifadelerini kullandı.
Ayrıca, bazı durumlarda “ön büro-arka büro” modeline dayalı iş bölümü uygulanabileceğini, özel operatörlerin ise ön büro işlemlerine dahil edilebileceğini sözlerine ekledi.
Dışişleri Bakanı, " işlerin yerine getirilmesi için ön büro-arka büro ilkesine dayalı sorumluluk ımı oluşturulabilir ön büro için özel operatörler görevlendirilebilir. Ermenistan Cumhuriyeti'nde zaten mevcut olan uygulamadır ayrıntıları 13 Ocak tarihli TRIPP uygulama çerçevesi olarak bilinen belgede belirtilmiştir," diyerek sözlerini tamamladı.
