JAAS, İspanya' koruma altındaki tarihi fabrika kompleksini esnek ahşap üniteler pasif çevre stratejileriyle yenileyerek, geçmişin üretim mekanını eğitim odaklı çağdaş sivil kampüse dönüştürdü.
Fotoğraflar: Adrià Goula
İspanyol mimarlık ofisi JAAS, Barselona yakınlarındaki Sabadell kentinin merkezinde yer alan tarihi Sallarès Deu eski tekstil fabrikasını yenilikçi yaklaşımla ele alarak, endüstriyel mirası eğitim, geri dönüştürülebilirlik pasif iklimlendirme stratejileriyle geleceğe taşıyan çağdaş sivil kampüse dönüştürüyor.
Yapının asıl kütlesi, 1920 yılında ünlü mimar Lluís Muncunill tarafından tasarlanan köklü endüstriyel altyapıya dayanıyor. Sabadell Belediye Meclisi tarafından görevlendirilen JAAS, kentin endüstriyel kimliğini tarihsel süreklilik, çevre sorumluluğu yeni kamusal işlevleri harmanlayan modern mimari dille yeniden yorumluyor.
Sallarès Deu, 19. 20. yüzyıllar boyunca Sabadell’in kentsel kimliğini şekillendiren tekstil fabrikalarının en karakteristik örneklerinden birisi. Tasarım ekibi geçmişle bağları koparmak yerine, orijinal kompleksin temel niteliklerini geri kazandırmayı hedeflenmiş. paralel uzanan büyük hangarlar bunlar arasındaki avlularla tanımlanan endüstriyel blok morfolojisini korurken; sosyal, kültürel eğitim odaklı yeni kullanım senaryosuyla kolektif yaşama kapılarını açıyor.
Tasarım şeması üç ana strateji etrafında şekilleniyor. İlk olarak, dolu boş alanlar arasındaki orijinal denge yeniden kurularak geçmişte üzeri kapatılmış cepheler gün ışığına çıkarılmış kurtarılan avlular hafif sera benzeri strüktürlerle örtülerek aktif ortak mekanlara dönüştürülmüş. İkinci olarak, tüm kompleks bütüncül, okunabilir erişilebilir kimliğe kavuşturulmuş. Üçüncü olarak ise her binanın uzun vadeli esnekliğini garanti altına almak amacıyla, zaman içinde değişebilecek kullanım senaryolarına kolayca uyum sağlayabilecek bağımsız esnek mekanlar üretilmiş.
Yeni programın en dikkat çekici bileşenlerinden birini, mevcut fabrika binalarından birinin içine yerleştirilen mutfak sanatları okulu oluşturuyor. orijinal mekanı geleneksel bölücü duvarlarla parçalamak yerine, sınıfları destek birimlerini barındıran bağımsız ahşap strüktür inşa etmeyi tercih etmiş. sayede tarihi kabuğun bütünlüğü korunurken, yapılan müdahalenin tamamen geri döndürülebilir olması garanti altına alınıyor. Enine uzanan geniş giriş holü yapının farklı bölümlerini birbirine bağlarken, sosyal odak noktası iklimsel tampon bölge işlevi gören iklim duyarlı atriyuma açılıyor. Doğal ışık alan bodrum katta ise merkezi avlu etrafında organize edilen oditoryum, yemek atölyeleri derslikler konumlanıyor.
Sürdürülebilirlik ilkeleri, projenin hem malzeme seçiminde hem çevresel performansında temel rol oynuyor. Eklenen tüm yeni birimler, hızlı montaj imkanı sunan, düşük karbon ayak izine sahip gelecekte kolayca sökülüp geri dönüştürülebilen masif ahşap çapraz lamine ahşap gibi yenilenebilir prefabrik sistemlerle inşa edilmiş. Proje ayrıca, birer sıcaklık dengeleyici gibi çalışan sera atriyumları sayesinde pasif iklimlendirme stratejilerinden maksimum düzeyde yararlanıyor. şeffaf boşluklar soğuk aylarda güneş ısısını hapsederek içeri giren havayı ısıtırken sıcak aylarda ise mevcut taş duvarların yer altı hacimlerinin ısıl kütlesinden faydalanarak doğal havalandırmayı ısı tahliyesini destekliyor. Tüm pasif çözümler, yapının işletme enerjisi ihtiyacını büyük ölçüde azaltıyor.
JAAS, Sallarès Deu projesinde mevcut mimari mirası kentsel dönüşümün güçlü tetikleyicisi olarak yeniden canlandırıyor. Proje, Sabadell’in endüstriyel hafızasını korumakla kalmıyor; onu öğrenme, arada yaşama çevre bilinci odaklı merkeze dönüştürerek post-endüstriyel alanların yeniden işlevlendirilmesi konusunda tüm dünyaya örnek teşkil edebilecek sürdürülebilir koruma tasarım modeli ortaya koyuyor.
