Ermenistan Meclis Başkanı Ruben Rubinyan, 20 Kasım’ Ulusal Meclis’te 2027 yılı devlet bütçesi taslağının görüşülmesi sırasında, yeni Anayasa Bağımsızlık Bildirgesi etrafındaki tartışmalara değindi.

Rubinyan, Bağımsızlık Bildirgesi Ermenistan’ın bağımsızlık sürecinin başladığını, bağımsızlığın ise 21 Eylül 1991’ düzenlenen referandumla teyit edildiğini belirtti.

Ulusal Meclis Başkanı ayrıca Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını ilan ettiğini, bölge sakinlerinin Ermenistan’ın bağımsızlığı Anayasa’nın kabulü için düzenlenen referandumlara katılmadığını hatırlattı.

Rubinyan, Ermenistan Azerbaycan’ın Almatı Bildirgesi temelinde birbirlerinin toprak bütünlüğünü tanıdığını vurguladı.

Rubinyan, “Biz, birbirimizin toprak bütünlüğünü tanıdığımız Anayasamızın başlangıç bölümünde ‘Artsakh (Dağlık Karabağ) Ermenistan’dır nokta’ demek istemediğimiz için atfı dahil etmek istemediğimizi söylüyoruz”.

Muhalefetin Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfın korunması yönündeki talebine değinen Rubinyan, bunun temelinde Ermenistan Dağlık Karabağ’ın birleştirilmesine yönelik siyasi hedefin bulunup bulunmadığını sordu.

Rubinyan, yeni Anayasa’ Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmamasının, tarihî belge olarak Bildirge’nin ortadan kaldırılması anlamına gelmediğini belirtti.

Meclis Başkanı, “ Bildirge’nin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Çünkü Bildirge, defaya mahsus tarihî eylemdir. İnsanlar bunu ilan etti gerçektir” ifadelerini kullandı.

Taslak yakında kamuoyu ılacak

Ermenistan hükümetinin Pazartesi günü yeni Anayasa taslağını kamuoyuyla ması bekleniyor. Yeni Anayasa taslağının referanduma sunulabilmesi için iktidardaki Sivil Sözleşme Partisi’nin parlamentoda yeterli sayıda oyu bulunmuyor. Muhalefet grupları ise süreci desteklemeyeceklerini açıklayarak, “Ermenistan Anayasası’nı değiştirme gündeminin Azerbaycan tarafından dayatıldığını” savunuyor.

Muhalefetin iddiasına dayanak olarak, Azerbaycan’dan gelen Ermenistan’ın Anayasası’nı değiştirmediği, Bağımsızlık Bildirgesi’ne yapılan atfı başlangıç bölümünden çıkarmadığı sürece Ermenistan barış anlaşmasını imzalamayacağı yönündeki açıklamalar gösteriliyor. Söz konusu Bildirge’ Ermenistan Dağlık Karabağ’ın birleştirilmesinden söz ediliyor.

Azerbaycan, Anayasa’nın başlangıç bölümünde Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmasının kendisine yönelik toprak iddiaları içerdiğini öne sürüyor. Ermenistan tarafı ise Azerbaycan’ın iddialarını defalarca reddetti. Ermenistan Anayasa Mahkemesi Ermenistan Anayasası’nda herhangi ülkeye yönelik toprak iddiası bulunmadığını kaydetti. Buna rağmen Azerbaycan aynı tutumunu sürdürmeye devam ediyor.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan yeni Anayasa taslağında Bağımsızlık Bildirgesi’ne atıfta bulunulmaması gerektiğini açıklamış, ancak anayasa değişikliklerinin Azerbaycan tarafından dayatıldığı yönündeki iddiaları reddetmişti. Paşinyan, yeni Anayasa’nın kabulünün tamamen Ermenistan’ın iç meselesi olduğunu Azerbaycan’ın Ermenistan’dan Anayasa’sını değiştirmesini talep edemeyeceğini vurgulamıştı. Paşinyan’ın açıklamasına göre Azerbaycan, müzakereler sırasında Ermenistan tarafına, Anayasa’ gerekli değişiklik yapılmadığı takdirde barış anlaşmasını imzalamayacağını bildirmişti.

(Armenpress)