Artı Gerçek - Mardin'in Midyat ilçesine bağlı kırsal Heştrek Mahallesi'nde yürütülen peyzaj çalışmaları sırasında ortaya çıkan tarihi kalıntıların, 4. yüzyıla tarihlenen Mor Aday Kilisesi'ne ait olduğu tespit edildi. Turabdin Enstitüsü Müze Müdürlüğü ekiplerinin yaptığı incelemelerde, toprak altından çıkarılan kitabelerin Klasik Süryanice'nin eski yazı biçimlerinden Estrangelo alfabesiyle yazılmış mezar kitabeleri olduğu belirlendi.
Uzman Süryolog Turabdin Enstitüsü Başkanı Adem Coşkun'un alanda gerçekleştirdiği incelemelerin ardından yapılan açıklamada, buluntuların daha önceki araştırmalarla örtüştüğü belirtildi. Açıklamada, araştırmacı Gertrude Bell arşivleri, Süryani kronikleri bölge sakinlerinden edinilen bilgilerin doğrulandığı ifade edilerek, kalıntıların Süryanilere ait Mor Aday Kilisesi'nin bulunduğu alana işaret ettiği kaydedildi.
SEKİZ KİTABE TESPİT EDİLDİAlanda toplam 11 blok taşın tespit edildiği belirtilen açıklamada, bunlardan altısında kitabe bulunduğu, ayrıca yakınlardaki bostan duvarında iki kitabenin daha ortaya çıkarıldığı bildirildi. Böylece bölgede toplam sekiz kitabe tespit edilmiş.
Kitabelerin ilk okuma çözümlemelerinin Adem Coşkun tarafından yapıldığı belirtilen açıklamada, yazıtların Miladi 8 14. yüzyıllar arasına tarihlendiği burada görev yapan papazlar, öğretmenler, hizmetkârlar kilise görevlilerinin defin süreçlerine ilişkin bilgiler içerdiği aktarıldı.
EN ESKİ TARİH 772 YILINA AİTBuluntuların Turabdin Süryani kültür mirasına ait erken dönem mezar taşı yazıtları olduğu vurgulanan açıklamada, kitabelerde tespit edilen en eski tarihin Selefkos takvimine göre 1083 yılına, yani Miladi 772 yılına denk geldiği belirtildi.
Söz konusu kitabede, "papazların el birliğiyle kiliseyi yeniden ayağa kaldırdığına" ilişkin tarihi notun yer aldığı ifade edildi. Yazıtlarda Şmuel, Yuhanon, Doniel Saliba isimli papazların adlarının geçtiği, bazı kitabelerin ise Muşe adlı kişi tarafından kaleme alındığının anlaşıldığı kaydedildi.
BAKANLIK İZNİ BEKLENİYORTurabdin Enstitüsü, alanda daha kapsamlı saha çalışmaları yapılabilmesi için Kültür Turizm Bakanlığı'nın izin onayının beklendiğini açıkladı.
Açıklamada ayrıca Ortaca (Eştrako) köyünde geçmişte Mor Aday, Mor Dimet, Mor Sobo Meryem Ana kiliseleri Süryani mezarlığının bulunduğu belirtilerek, mezarlığın bölümü bazı kilise kalıntılarının ekip tarafından yerinde tespit edildiği bilgisi ıldı. (MA)
