Doğru zamanda yapılan budama, bazı bitkilerin formunu korumasına yeni sürgünler oluşturmasına yardımcı oluyor. Lavanta, biberiye sardunya ise uygun koşullarda yaz sonu sonbahar başında hafif budamadan yararlanabilen bitkiler arasında yer alıyor.
Ağustos ayının ilerlemesiyle birlikte bahçe balkonlarda sonbahar hazırlıkları gündeme geliyor. Yaz boyunca hızla gelişen bazı bitkilerde kuruyan çiçeklerin düzensiz uzayan dalların temizlenmesi gerekiyor.
Budamanın zamanı şiddeti ise bitkinin türüne, bulunduğu bölgenin iklimine gelişim durumuna göre değişiyor. Özellikle sonbaharda sert budama yapmak, soğuk bölgelerde yeni sürgünlerin kış şartlarından zarar görmesine neden olabileceğinden kontrollü hareket etmek önem taşıyor.
Eylül yaklaşırken hafif budama yapılabilecek 3 bitki şöyle:
1. LAVANTA
Yaz aylarında çiçeklenen lavantanın solmuş çiçek sapları, çiçeklenme dönemi tamamlandıktan sonra kesilebilir. Hafif şekil budaması bitkinin daha kompakt kalmasına dağınık görünümünün giderilmesine yardımcı.
Lavanta budanırken eski odunsu bölümlere kadar inilmemesi gerekiyor. Yeşil sürgünlerin bulunduğu kısımlarda yapılan kontrollü kesimler tercih edilmeli. Çok sert sonbahar budaması yerine esas budamanın iklime göre uygun dönemde yapılması daha güvenli.
2. BİBERİYE
Biberiye zaman içerisinde uzayarak şeklini kaybedebilen bitkilerden. Yaz sonuna doğru aşırı uzayan genç dalların uçlarından hafifçe budanması bitkinin daha düzenli dallanmış yapıda gelişmesine katkı sağlayabilir.
Biberiyede eski, odunsu üzerinde yeşil yaprak bulunmayan bölgelere kadar sert kesim yapılmamalı. Budama sırasında sağlıklı genç sürgünlerin korunması gerekiyor.
Kesilen sağlıklı biberiye dalları ise mutfakta değerlendirilebilir.
3. SARDUNYA
Balkonların en sevilen çiçeklerinden sardunya, düzenli bakım temizlikten yararlanan bitkiler arasında. Solan çiçeklerin sararan yaprakların uzaklaştırılması bitkinin enerjisini sağlıklı bölümlere yönlendirmesine yardımcı.
İklimin ılıman olduğu bölgelerde yaz sonunda fazla uzayan sürgünler kontrollü biçimde kısaltılabilir. Böylece sardunyanın daha toplu görünüm kazanması sağlanabilir.
BUDAMA YAPARKEN MAKASI TEMİZLEYİN
Bitkilerde budama kadar kullanılan ekipmanın temizliği önemli. Kesim işleminden önce budama makasının temiz keskin olması gerekiyor. Kör makaslar dalları ezerek bitkinin zarar görmesine neden olabilir.
Ayrıca hastalık belirtisi gösteren dallar kesildikten sonra makasın temizlenmeden başka bitkide kullanılması hastalıkların taşınmasına yol açabilir.
Eylül ayında yapılacak budamanın her bitkide aynı sonucu vermeyeceği unutulmamalı. Bitkinin türü, yaşadığı iklim hava sıcaklıkları dikkate alınarak sert budama yerine ihtiyaç kadar kesim yapılması daha doğru yaklaşım.
